Nieuw groot onderzoek naar overlevende bètacellen bij diabetes type 1

Onder leiding van dr. Françoise Carlotti start in het LUMC (Leids Universitair Medisch Centrum) een groot onderzoek naar diabetes type 1. Centraal hierin staan bètacellen die insuline aanmaken. Het Diabetes Fonds en stichting DON investeren hierin samen 1 miljoen euro.

Diabetes type 1 ontstaat door een aanval van het afweersysteem op de insulineproducerende bètacellen in de eilandjes van Langerhans van de alvleesklier. Tijdens deze aanval worden bètacellen opgeruimd. Er werd gedacht dat slechts een klein deel van de bètacellen achter blijft in een soort slaapstand. Nu bestaat het vermoeden dat er nog veel meer bètacellen weten te ontsnappen aan de aanval van het afweersysteem.

Identiteitsverandering

Dr. Carlotti denkt dat bètacellen ontsnappen aan het afweersysteem door van identiteit te veranderen. Het afweersysteem herkent ze dan niet meer, en ook onderzoekers zien ze niet meer.

In dit 5-jarige onderzoek gaat Carlotti met haar team kijken of de cellen zichzelf inderdaad veranderen, en zo ja of ze ook weer terug te veranderen zijn naar bètacellen die insuline maken. Of misschien kunnen we zelfs voorkomen dat het gebeurt.

Onderzoek met donorcellen

De overlevende bètacellen kunnen niet zomaar voor het onderzoek uit mensen met diabetes worden gehaald om te zien hoe deze cellen veranderd zijn. In plaats daarvan gebruiken de onderzoekers donoreilandjes die zijn afgekeurd voor eilandjestransplantatie. De onderzoekers kunnen de veranderde identiteit van bètacellen nabootsen vanuit deze gezonde donoreilandjes.

Ook alfa- en deltacellen

Carlotti en collega’s kijken niet alleen naar de identiteit van de bètacellen. In de eilandjes van Langerhans in de alvleesklier zitten zich ook de zogeheten alfa- en deltacellen. Ook deze cellen zijn belangrijk voor het op peil houden van je bloedsuikerspiegel.

Het is bekend dat bij mensen met diabetes type 1 ook de alfacellen niet goed meer werken. De oorzaak hiervoor is niet bekend. Door ook alfa- en deltacellen te onderzoeken, hopen de onderzoekers nog meer manieren te vinden om de bloedsuikerspiegel van mensen met diabetes te verbeteren.

Stress van cellen

Dit onderzoek sluit heel goed aan op het onderzoek van dr. Arnaud Zaldumbide, die bètacellen onder stressomstandigheden bestudeert. Dr. Zaldumbide en zijn team onderzoekt hoe bètacellen die celstress hebben, fouten gaan maken waar het afweersysteem vervolgens op reageert. Het veranderen van de identiteit van bètacellen zou ook een reactie kunnen zijn op die stress.

Combinatie met afweer remmen

Het onderzoek van Dr. Carlotti vormt een belangrijk puzzelstukje op weg naar genezing van diabetes type 1. Het is zelfs een noodzakelijke aanvulling op onderzoek naar het afweersysteem. 

Daaraan werkt een team onder leiding van professor Bart Roep: zij willen de afweerreactie tegen de bètacellen in de alvleesklier afremmen bij mensen met diabetes type 1. Roep ontving hiervoor eerder een gezamenlijke subsidie van het Diabetes Fonds en stichting DON.

De combinatie van een afgeremde afweerreactie en herstelde eigen insulineproductie zou het spuiten van insuline voor mensen met diabetes type 1 overbodig maken.

Op de hoogte blijven?

Ontvang regelmatig nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn. Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en geef je interesses aan!


Vragen naar aanleiding van dit artikel (0)


Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (1)


Het nieuwe onderzoek

Thema: Genezing
laaste update: 19 dagen geleden

Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

Zombiecellen bij diabetes type 1.jpg
15 augustus 2019

Zitten er zombiecellen in de alvleesklier - en moeten ze weg?

Proinsuline zegt wat over betacellen.jpg
21 februari 2019

Proinsuline bewijst werking bètacellen

Bloedstamcellen missen eiwit bij diabetes type 1.jpg
25 januari 2019

Bloedstamcellen mogelijke rol bij ontstaan en toekomstige behandeling diabetes type 1