Eilandjestransplantatie verbeteren.jpg

Verbeteren van eilandjestranplantatie

Transplantatie van eilandjes van Langerhans is een oplossing voor een handjevol mensen met diabetes type 1. Maar de eilandjes houden het slechts enkele jaren vol. Onderzoekers werken aan allerlei manieren om eilandjestransplantatie te verbeteren.

Eilandjestransplantatie heeft al een lange geschiedenis, en het kan nog steeds beter. Want de eilandjes worden in de loop van enkele jaren na de transplantatie vaak toch afgestoten door het afweersysteem. 

Er wordt hard gewerkt aan nieuwe methoden om het succes van eilandjestransplantatie te vergroten. Onlangs op het grote ADA-diabetescongres in Amerika presenteerden verschillende onderzoekers hun werk. We lopen ze kort langs:

Acceptatie door het afweersysteememoji hugging.JPG
Nieuwe cel gemaakt

Italiaanse onderzoekers bedachten een slimme manier om het afweersysteem op zo’n manier aan te passen, dat ze de getransplanteerde eilandjes met rust laten. Daarvoor maakten ze zelf een nieuw soort cel in het lab, de ‘hybridoma-cel’. 

Deze cellen produceren stofjes die ervoor zorgen dat T-cellen de nieuwe getransplanteerde eilandjes accepteren. Muizen bleven met deze cellen 180 dagen diabetesvrij, terwijl de dieren die deze cellen níet kregen, na 70 dagen diabetes hadden.
Nieuwe generatie 

De afweercellen (T-cellen) die zich tegen de eilandjes keren, doen dat doordat ze ‘auto-reactief’ zijn. Dat worden ze al tijdens hun vorming in de thymus. Yon Fan, van het Allegheny Health Network Institute of Cellular Therapeutics in Amerika, ging aan de slag met hele jonge T-cellen die zelfs nog net geen T-cel zijn, ‘voorlopercellen’. 

Wat bleek? Als je tegelijk met de eilandjestransplantatie voorlopercellen in de thymus inspuit, worden de nieuwe eilandjes met rust gelaten. Ze zorgen namelijk voor een nieuwe generatie aan ‘goede’ afweercellen (regulerende T-cellen) en minder ‘slechte’ T-cellen. Ze testten dit in muizen en de getransplanteerde eilandjes leefden langer.
Eilandjes accepteren

Het stofje TGFB1 stimuleert de aanmaak van ‘goede’ regulerende T-cellen, die de afweerreactie tegen eilandjes tegengaan. Daarom bedacht Ying Li van Universiteit van Florida een slim trucje en verpakte dit stofje in een biologisch afbreekbare verpakking. 

Ze transplanteerde deze pakjes samen met de eilandjes en de eerste 14 dagen na transplantatie, de cruciale periode waarin de eilandjes worden geaccepteerd of niet, werd het stofje TGFB1 langzaam afgegeven. Hierdoor verminderde de afstoting, werden de eilandjes geaccepteerd en konden de cellen insuline produceren. 


Verpakking voor de eilandjes Emoji verpakken.JPG
Nieuwe verpakking

Onderzoekers werken ook aan een optimale verpakking om de eilandjes te beschermen. Zo bedachten Taiwanese onderzoekers een soort gel, een hydrogel, om bètacellen te beschermen die onder de huid worden getransplanteerd. In een korte studie van twee weken bleven de getransplanteerde eilandjes bij muizen goed werken. 

Grootte van de verpakking 


Onderzoeker Buchwald van de Universiteit van Miami verdiepte zich verder in de grootte van de verpakking die om de eilandjes heen zit. Dit heeft namelijk invloed op hoe goed de insuline werkt en hoe snel de eilandjes insuline afgeven. Het is belangrijk dat dit geleidelijk gebeurt, in plaats van snel. 

Verpakking veranderen 


Toen onderzoekers van de Universiteit van Alabama een bepaald stofje (een anti-oxidant) toevoegden aan de verpakking van eilandjes, werd de afweerreactie onderdrukt. Bij muizen met diabetes herstelde de bloedsuiker voor meer dan 200 dagen tot een normale waarde. Ze gebruikten geen verdere afweeronderdrukkende medicijnen. 


Andere ideeën
Emoji nieuw idee.JPG
Van soort naar soort   

In Zuid-Korea transplanteerden Eun Young Lee en haar team met succes verpakte eilandjes tussen verschillende diersoorten. Na het toedienen van afweeronderdrukkende medicijnen overleefden de eilandjes en functioneerden ze goed. Hoewel dit nog ver af staat van mensen, zou dit wel een mogelijke oplossing kunnen zijn voor het tekort aan menselijke eilandjes.

Eilandjes in vetweefsel transplanteren
 

Yuki Nakafusa van Kyushu Universiteit in Japan behandelde een plaats onder de huid met vetweefsel met een groeifactor. Dat is een stof die plaatselijk groei stimuleert. Hij transplanteerde vervolgens eilandjes naar dat vetweefsel. Dit blijkt een nieuwe en succesvolle aanpak te zijn om de eilandjes langdurig te laten overleven zonder  afweeronderdrukkende medicijnen.   Bij muizen voorkwam deze behandeling afstoting van de eilandjes. De onderzoekers begrijpen het mechanisme erachter zelf nog niet helemaal. Ook omdat de afweer niet in het hele lichaam was gekalmeerd, maar alleen lokaal op de plek van de transplantatie.


Internationaal werken verschillende onderzoekers dus aan het verbeteren van eilandjestransplantatie. Ook initiatieven als van Viacyte, RegMed XB en andere partijen werken aan een verpakking voor eilandjes, maar dit zijn weer hele nieuwe manieren om het proces te verbeteren. En dat is ook goed. Verschillende paden zijn nodig om uiteindelijk tot de oplossing te komen.

Bron: overzichtsartikel van de ADA

Op de hoogte blijven?

Ontvang elke 2 weken nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn. Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en geef je interesses aan!


Vragen naar aanleiding van dit artikel (0)


Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

diabetesonderzoekers.jpg
29 maart 2018

Nederlandse diabetes type 1-onderzoekers

genezing diabetes type 1.jpg
07 juni 2018

Waar staan we in onderzoek naar de genezing van diabetes type 1?

Eelco de Koning over nieuwe eilandjes.jpg
19 november 2018

Nieuwe insulineproducerende cellen: bijgepraat door prof. Eelco de Koning