BCG vaccin om diabetes type 1 te remmen.jpg

Het BCG-vaccin om diabetes type 1 te remmen: hoe zit dat?

Onderzoekers proberen diabetes type 1 te verbeteren met het bestaande BCG-vaccin voor tuberculose. Een van hen, Denise Faustman, publiceerde eerder goede resultaten. Hoe moeten we dit onderzoek zien, werkt dit echt?  

Wetenschappers proberen op verschillende manieren de overgebleven cellen in de alvleesklier bij diabetes type 1 te redden. Een van de manieren is met het BCG-vaccin.

Het BCG-vaccin is al ongeveer een eeuw oud en oorspronkelijk ontwikkeld als vaccin voor tuberculose. Het vaccin wordt dus al gebruikt en is veilig. Verschillende onderzoekers proberen al enkele jaren of het BCG-vaccin ook werkt bij andere ziekten, zoals MS en diabetes type 1. 

BCG-vaccin bij langdurige diabetes 

Een van de onderzoekers van het BCG-vaccin is Denise Faustman van Massachusetts General Hospital. Zij denkt dat herstel ook mogelijk is voor mensen die al lang diabetes type 1 hebben. Veel onderzoek naar het remmen van diabetes type 1 gebeurt bij mensen die nog maar kort diabetes hebben. 

Daling HbA1c

In juni 2018 publiceerde Faustman de nieuwste resultaten van haar onderzoek bij een kleine groep mensen, die gemiddeld al 19 jaar diabetes type 1 hadden. Zij kregen twee keer een BCG-vaccinatie. Faustman volgde hen acht jaar en zag lagere HbA1c-waarden in de kleine groep die het BCG-vaccin kreeg, vergeleken met mensen met diabetes type 1 zonder vaccinatie. 

Herstel afweersysteem

Maar hoe kan het dat een vaccin voor tuberculose lijkt te werken bij diabetes type 1? Het BCG-vaccin herstelt waarschijnlijk de balans tussen de verschillende cellen van het afweersysteem. Bij diabetes type 1 is er sprake van een verstoorde balans tussen de afweercellen, waardoor de cellen van de alvleesklier aangevallen worden.  

Het BCG-vaccin herstelt het afweersysteem door het stofje TNF. TNF verhoogt het aantal ‘goede’ regulerende T-cellen en vermindert de ‘slechte’ cytotoxische T-cellen die de alvleesklier aanvallen. Daarnaast beïnvloedt het vaccin de glucose-opname door veranderingen in witte bloedcellen. Samen zorgen deze aanpassingen waarschijnlijk voor verbeterde bloedsuikerwaarden na BCG-vaccinatie.  

Kanttekeningen onderzoek BCG-vaccin

De werking van het BCG-vaccin bij diabetes type 1 lijkt veelbelovend, maar de Amerikaanse diabetesorganisaties ADA en JDRF waarschuwen om niet te snel conclusies te trekken. Zo vinden zij dat Faustman geen rekening houdt met de verbeteringen in HbA1c-waarden die sowieso vaak plaatsvinden als mensen ouder worden.

Daarnaast gebruikten alle mensen met diabetes type 1 in het onderzoek nog steeds insuline. Ook de groep mensen die het BCG-vaccin kreeg. De vaccinatie is dus (nog) geen alternatief voor insuline, maar verbetert de controle over diabetes in combinatie met de huidige behandelmethoden. 

BCG-vaccin in de praktijk? 

Voordat artsen het BCG-vaccin mogen voorschrijven aan mensen met diabetes type 1, moet de werking en veiligheid eerst vastgesteld worden in een groter onderzoek. Het nu lopende onderzoek van Faustman duurt nu al een stuk langer dan verwacht, en het einde daarvan is aangekondigd voor half 2027, maar dit kan nog altijd uitlopen. Misschien worden sommige tussenresultaten al eerder gepubliceerd; dat houden we in de gaten.

Het BCG-vaccin lijkt een nieuwe mogelijkheid om diabetes type 1 te verbeteren, ook lang na de diagnose. Maar onderzoek in grote groepen met diabetes type 1 moet dit bevestigen, want de huidige onderzoeken zijn alleen in kleine groepen uitgevoerd. 

Op de hoogte blijven?

Ontvang regelmatig nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn. Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en geef je interesses aan!


Vragen naar aanleiding van dit artikel (1)


is er al iets bekend over de grootschaligere test met het bcg-vaccin?. Het is al eind 2020....

Goede vraag! Helaas hebben wij nog niets vernomen over de resultaten van het fase 2 onderzoek.. Wij houden je op de hoogte!

Vraag gesteld door: Felicitas
Beantwoord door de DiabetesType1 redactie op: 28 oktober 2020 om 09:39

Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

genezing diabetes type 1.jpg
07 juni 2018

Waar staan we in onderzoek naar de genezing van diabetes type 1?

Infoavond Diabetes Fonds alle sprekers v web.jpg
09 april 2021

Raadsels rond de bètacel – onderzoekers vertellen over hun speurtocht naar antwoorden

Extra vragen en antwoorden infoavond betacel.jpg
21 mei 2021

Extra vragen en antwoorden na infoavond over onderzoek naar bètacellen