_MG_4216.jpg

Wetenschappers kweken mini-alvleeskliertjes voor verder onderzoek

Wetenschappers van het Hubrecht Instituut en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) zijn erin geslaagd om mini-orgaantjes te kweken uit menselijk alvleesklierweefsel. Dat vormt een basis voor verdere studies naar nieuwe insulineproducerende cellen. Dit onderzoek is mede gefinancierd door het Diabetes Fonds.

Bij diabetes type 1 zijn de insulineproducerende bètacellen in de alvleesklier uitgeschakeld door het afweersysteem. Ze maken geen of weinig insuline meer aan. Sinds enkele jaren is het mogelijk om bètacellen van overleden donoren te transplanteren, maar daar is een tekort aan. 

Op zoek naar nieuwe cellen

Bètacellen kunnen niet in het lab worden vermeerderd, daarom wordt gezocht naar manieren om zelf nieuwe bètacellen te maken. Daar wordt ook in Nederland al hard aan gewerkt, met financiering door het Diabetes Fonds en Stichting Diabetes Onderzoek Nederland. 

Dit onderzoeksteam van Nederlandse en buitenlandse onderzoekers, onder leiding van prof. dr. Eelco de Koning van het Hubrecht Institute en het LUMC, heeft nu een bijzondere prestatie geleverd. Die is vandaag gepubliceerd in Stem Cell Reports

Mini-orgaantjes

Het team is erin in geslaagd om insulineproducerende mini-orgaantjes op te kweken in het laboratorium. Dat deden ze met alvleesklierweefsel van donoren die geen diabetes hadden. Daar haalden ze eerst de bètacellen helemaal uit. Ze deden cellen van dit alvleesklierweefsel in een speciale gel, met allerlei groeistoffen erbij. Binnen een week groeiden de alvleeskliercellen uit tot stukjes weefsel, als een soort mini-bloemkoolvorm.

Ontwikkeling alvleesklier nabootsen

De nieuw gegroeide structuren zijn vergelijkbaar met hoe een alvleesklier zich ontwikkelt. Deze zogeheten organoïden hebben de kenmerken van embryonaal alvleesklierweefsel. Dat betekent dat de cellen in staat zijn om uit te groeien naar alle cellen die in de alvleesklier voorkomen. Het zijn echt een soort mini-orgaantjes dus.

Insuline maken

De alvleeskliertjes uit het laboratorium zijn getransplanteerd naar muizen met diabetes type 1. Na een maand zat in het bloed van de muizen menselijke C-peptide. C-peptide is een afbraakproduct dat vrijkomt bij de aanmaak van insuline. Dat betekent dus dat de mini-alvleeskliertjes insuline zijn gaan maken. Dat was overigens nog wel te weinig om de bloedsuikerspiegel omlaag te krijgen.

Nieuwe mogelijkheden voor onderzoek

Volgens De Koning zorgt deze stap voor nieuwe mogelijkheden voor onderzoek naar het vernieuwen (regeneratie) van de alvleesklier, inclusief de insulineproducerende cellen. ‘We kunnen nu alvleesklierweefsel in een bakje kweken als nieuw platform voor regeneratie’, zegt hij. 

‘Het opgekweekte weefsel vertoont kenmerken van de embryonale ontwikkeling en bevat voorlopercellen die zich tot insulineproducerende cellen kunnen ontwikkelen. Het is erg mooi dat we dat kunnen zien in het laboratorium.’ 

‘Daarnaast kunnen we in een kweekbakje de mechanismen onderzoeken achter het ontstaan van insulineproducerende cellen. Hoe kunnen we die vorming stimuleren? Welke factoren zijn betrokken? Dat kunnen we met dit technologieplatform in kaart brengen.’

Vind je dit onderzoek belangrijk? > Steun meer onderzoek naar de genezing van diabetes type 1.

Dit is een flinke stap voorwaarts in stamcelonderzoek. Je moet het wel zien als een blik in de toekomst, het is nog niet zo dat je binnenkort weefsel geïmplanteerd kunt krijgen. Maar de ontdekking biedt veel mogelijkheden voor verder onderzoek naar nieuwe bètacellen. 

Bronnen: het artikel in Stem Cells report, en het persbericht van het Hubrecht Institute - LUMC.

Op de hoogte blijven?

Ontvang elke 2 weken nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn. Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en geef je interesses aan!


Vragen naar aanleiding van dit artikel (0)


Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

12 september 2018

Eilandjestransplantatie klaarmaken voor de toekomst

genezing diabetes type 1.jpg
07 juni 2018

Waar staan we in onderzoek naar de genezing van diabetes type 1?

diabetesonderzoekers.jpg
29 maart 2018

Nederlandse diabetes type 1-onderzoekers