Bastiaan de Galan op infoavond type 1.jpg

Onderzoeker De Galan vertelt over hypo’s en hypo-unawareness

Het hebben van een hypo kan gevaarlijk zijn, zeker als je het niet op tijd opmerkt. De onderzoeksgroep van dr. Bastiaan de Galan ontrafelt al jaren de mechanismes achter het ontstaan en herkennen van hypo’s. Donderdagavond 4 april vertelde hij hierover op de diabetes type 1-infoavond van het Diabetes Fonds in Zwolle.

‘Hoe vat je 20 jaar onderzoek samen in 50 minuten?’ Dat vroeg Bastiaan de Galan zich hardop af voordat hij aan zijn verhaal begon. In die tijd zijn er veel stappen gezet naar een beter begrip en praktische toepassingen voor verminderde hypo-awareness (ook wel hypo-unawareness), het niet goed voelen van een hypo. Maar een kant-en-klare oplossing die voor iedereen werkt, is er nog niet.

Verminderde hypo-awareness is een probleem dat veel mensen raakt, liet De Galan zien. Eén op de vier mensen met diabetes type 1 hebben er last van (en één op de tien mensen met diabetes type 2 die insuline gebruiken).

Het brein achter hypo’s

Suikers zijn de belangrijkste brandstof van de hersenen, vertelde De Galan. Op het moment dat de brandstof (bloedglucose) op is, zou er een waarschuwingssignaal moeten afgaan.

De Galan vergeleek hypo-unawareness met een kapot signaal van de brandstofmeter in de auto. ‘Eigenlijk is het net als het waarschuwingslampje op het dashboard. Als dat lampje gaat branden, dan weet je: ik moet zo snel mogelijk naar een pomp toe. Als dat lampje het niet doet, heb je niets door en sta je opeens stil langs de weg.’

De groep van Bastiaan de Galan bepaalde bij proefpersonen de hersenactiviteit met een MRI-scanner terwijl ze geleidelijk de bloedsuiker lieten dalen. Hierbij zagen ze dat hersenactiviteit anders is bij mensen met hypo-unawareness. Het ‘waarschuwingslampje’ blijft vaak uit.

Verklaringen hypo-unawareness

Dat er dus iets misgaat in de hersenen van mensen met hypo-unawareness is duidelijk. De Galan en zijn team gaan de oorzaken na van dit verschijnsel.

Uit een van hun onderzoeken bleek dat de hersenen van mensen met hypo-unawareness tijdens een hypo meer bloed krijgen. Mensen met en zonder hypo-unawareness hebben per druppel bloed evenveel suiker. Maar omdat mensen met hypo-unawareness per minuut meer druppels bloed in de hersenen hebben, gaat het brandstofalarm niet af.

Ook ontdekten de onderzoekers dat de hersenen van mensen met hypo-unawareness sneller en beter melkzuur kunnen opnemen om te gebruiken als alternatieve brandstof. Toen ze proefpersonen heel intensief lieten sporten, steeg de hoeveelheid melkzuur in hun bloed flink. Hypo’s die direct na het sporten kunstmatig werden opgewekt, bleven vaker onopgemerkt.

Bij mensen met hypo-unawareness stijgt de hoeveelheid melkzuur in de hersenen flink. Daardoor merken de hersenen niet dat je bloedsuikerspiegel te laag is, legt De Galan uit. Waarom dit zo is, zijn ze nu aan het uitzoeken.

Hypo-pleister

Een paar jaar geleden ontvingen Bastiaan de Galan en zijn collega’s een prijs in de wedstrijd voor Het Beste Diabetes Idee van het Diabetes Fonds. Ze bedachten een nieuwe manier om het ontstaan van hypo’s te monitoren, namelijk door het meten van de hartslag.

Hele kleine onregelmatigheden in de hartslag als gevolg van een hypo kunnen worden opgepikt door een zogenoemde hypo pleister. Deze pleister kan een alarm laten afgaan wanneer er een hypo gedetecteerd wordt.

Uit de eerste testen met proefpersonen bleek dat bij driekwart van de proefpersonen een verschil in hartritme voorafging aan een hypo. ‘Dit is heel prachtig, maar het zijn nog vroegtijdige resultaten’, waarschuwt De Galan. Vervolgonderzoek is nodig om dit door te ontwikkelen en een betrouwbare oplossing te vinden die voor veel verschillende mensen werkt.

Hypo-RESOLVE

Tot slot vertelde Dr. De Galan iets over Hypo-RESOLVE, een groot Europees samenwerkingsverband met onder andere academische centra en de farmaceutische industrie. Samen werken ze aan de vraag: wat is de schade van hypo’s op lange termijn?

Ze kijken bijvoorbeeld naar het risico op hart- en vaatziekten of complicaties in de hersenen. Maar ook de medische kosten van hypo’s komen aan bod. Samen brengen ze alle aspecten in kaart voor een betere bewijsvoering voor de categorisatie van hypo’s.

Vragen uit de zaal

Uit het publiek kwam na afloop de vraag of hypo-unawareness kan veranderen over de tijd. Bastiaan de Galan doet hier ook onderzoek naar, maar een definitief antwoord heeft hij nog niet. Op de korte termijn lijkt het vermijden van hypo’s de herkenning van hypo’s te verbeteren en in sommige gevallen verdwijnt de hypo-unawareness zelfs tijdelijk. Maar er lijkt wel een mate van continuïteit in te zitten. Onderzoek liet zien dat over 6 jaar genomen, de meeste mensen nog in dezelfde categorie zitten.

Iemand anders in de zaal merkte op dat in haar geval hypo’s die geleidelijk ontstaan, minder symptomen geven dan hypo’s die ineens ontstaan. De Galan kon dit vanuit zijn onderzoek nog niet verklaren, want de trigger voor het ontstaan van symptomen bij een hypo is niet bekend. Al zou het biologisch gezien wel kunnen aangezien de hersenen bij een geleidelijke hypo meer tijd hebben om zich aan te passen aan de nieuwe situatie.

Op deze info-avond sprak ook prof. dr. Paul de Vos, over de oorzaken van diabetes type 1 en de stand van zaken rond nieuwe bètacellen uit stamcellen.

Op de hoogte blijven?

Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en ontvang regelmatig nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn.


Vragen naar aanleiding van dit artikel (0)


Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

HbA1c of Time in range.jpg
21 maart 2019

Focus op schommelingen bloedsuiker: hebben we HbA1C niet meer nodig?

25 april 2018

Hypo's voorspellen met een pleister

Hypo unawareness en brein.jpg
28 juni 2018

Melkzuur verbergt symptomen van hypo bij hypo-unawareness