Diabetes type 1 en andere auto-immuunziekten

Mensen met diabetes type 1 hebben vaker last van andere auto-immuunziekten dan mensen zonder diabetes. Hoe vaak komt dit voor en wat is het verband tussen deze verschillende ziekten? Onderzoekers zetten de studies op een rij.

Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte. Het eigen afweersysteem valt de insulineproducerende cellen aan en schakelt deze uit. Het is opvallend dat mensen met diabetes type 1 vaak ook andere auto-immuunziekten hebben. En dat het vaak gaat om ziekten die heel verschillend zijn. Voor het eerst is nu op een rij gezet hoe vaak dit voorkomt.

Andere auto-immuunziekten

Auto-immuunziekten die vaak voorkomen naast diabetes type 1 zijn een te snelle of te trage schildklier, glutenintolerantie (coeliakie), slechter functioneren van de bijnier, ontstekingen aan de darmen, bindweefselziekten en huidziekten. De symptomen kunnen verschillen per persoon en zijn niet altijd zichtbaar. 

Sommige van deze ziekten zijn mild en makkelijk behandelbaar, zoals een trage schildklier, terwijl anderen juist weer behoorlijk impact kunnen hebben. Zo hebben coeliakie en ontstekingen aan de darm gevolgen voor groei. Een ontsteking in de bijnier en een snelle schildklier hebben gevolgen voor het management van diabetes type 1, en bindweefselziekten veroorzaken andere problemen in het lichaam. Screening op andere auto-immuunziekten is daarom belangrijk, maar daar is nog niet altijd aandacht voor.

Diabetes type 1 registratie

Het T1D Exchange Clinic Network is een database met daarin informatie van 25.759 mensen van alle leeftijden met diabetes type 1. Deze mensen worden behandeld bij 80 Amerikaanse diabetespraktijken. Tussen 2010 en 2016 verzamelden artsen medische gegevens en namen ze vragenlijsten af. Ze keken onder andere hoe vaak de mensen naast diabetes type 1 andere auto-immuunziekten hebben. 

Auto-immuunziekten naast diabetes type 1

Van de patiënten in het T1D Exchange Clinic Network hadden 6.876 (27%) mensen één of meerdere auto-immuunziektes, naast diabetes type 1:

  • 20% heeft 1 andere auto-immuunziekte
  • 5% heeft 2 auto-immuunziektes
  • minder dan 1% heeft 3 auto-immuunziektes
  • minder dan 1% heeft 4 auto-immuunziektes
  • minder dan 1% heeft 5 auto-immuunziektes

De meest voorkomende auto-immuunziektes zijn en te trage of snelle schildklier (24%), aandoeningen aan het maagdarmstelsel (zoals coeliakie) (6%), bindweefselziekten (2%) en minder dan 1% reuma, huidziekten als vitiligo en psoriasis, en ontstekingen in de bijnier.

Wat viel op?

Vrouwen en oudere mensen hadden vaker naast hun diabetes type 1 last van andere auto-immuunziekten. Onder kinderen met diabetes type 1 jonger dan dertien jaar, had 4,3% twee of meerdere andere auto-immuunziekten. Bij deelnemers boven de vijftig was dit gestegen tot  10,4%. Mensen die al langer diabetes type 1 hebben, of op latere leeftijd de diagnose kregen, hadden ook vaker andere auto-immuunziekten. De onderzoekers keken vervolgens of de last van een extra auto-immuunziekte het HbA1c beïnvloedt, maar ze vonden geen verschillen. 

Aandacht voor opsporing

Van de mensen met diabetes type 1 heeft 27% nog een andere auto-immuunziekte. Dit ligt ruim boven de 3-8% aanwezigheid van auto-immuunziekten in de algehele populatie.

De onderzoekers benadrukken dat diabetesbehandelaren alert moeten zijn op de aanwezigheid van andere auto-immuunziekten. Ook pleiten ze voor screening, dus gerichte checks op bepaalde ziektes. Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk. Screening moet zich met name richten op de leeftijd 18-26 jaar en op afwijkingen aan de schildklier, en glutenintolerantie. Deze afwijkingen komen het meeste voor en geven een hoog risico op schade aan het lichaam.

Ook moeten onderzoekers op zoek naar stoffen in het bloed waaraan je de diverse ziektes herkent, om beter te begrijpen hoe ze zich ontwikkelen en hoe ze samenhangen. Zoals onderzoekers Bart Roep en Menno van Lummel al eerder de link tussen diabetes type 1 en glutenallergie verder ontrafelden.

Screening op andere auto-immuunziekten bij mensen met diabetes type 1 is belangrijk. Dit komt namelijk vaker voor dan gedacht en een vroege diagnose kan de gezondheid verbeteren.

Op de hoogte blijven?

Ontvang elke 2 weken nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn. Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en geef je interesses aan!


Vragen naar aanleiding van dit artikel (1)


Wordt dit ook onderzocht voor diabetes type 2 of type lada? Ik heb PPMS en diabetes 2 (denkt men) deze diabetes is getriggerd door MS medicatie en inmiddels spuit ik langdurige en kortwerkende insuline.

Beste Marlies, diabetes type 2 is een stofwisselingsziekte en geen auto-immuunziekte, dus daar gaat dit niet voor op. groet, Annemarie (redactie diabetestype.nl)

Vraag gesteld door: Inactieve gebruiker
Beantwoord door de DiabetesType1 redactie op: 20 november 2017 om 10:47

Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (1)


4 auto-inmuunziektes

Thema: Dagelijks leven
laaste update: ongeveer 3 jaar geleden

Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

down20170308-22196-15v3wke.jpg
09 maart 2017

Diabetes tussen de lakens

down20170102-3419-10hvfr6.JPG
30 december 2016

De berg op met diabetes

13 december 2017

Borstvoeding geven met diabetes type 1