Diabetes van kind stressvol en soms traumatisch voor moeder

Diabetes van kind stressvol en soms traumatisch voor moeder

Moeders van kinderen met diabetes type 1 ervaren veel stress. Zeker de eerste tijd na de diagnose kunnen zij posttraumatische stress-symptomen ervaren.

Voor ouders slaat de diagnose diabetes type 1 bij hun kind in als een bom. En daarna is hun dagelijks leven jarenlang verre van onbezorgd. Vooral moeders ervaren veel stress, schrijven Amerikaanse onderzoekers die 19 studies naar dit onderwerp naast elkaar zetten. Ze publiceerden de uitkomsten op 7 september 2017 in het blad Journal of Family Nursing.

Posttraumatische stress

Moeders hebben de eerste tijd na de diagnose van hun kind stress en soms ook posttraumatische stress-klachten (PTSS), zeggen de onderzoekers. PTSS-klachten zijn iets anders dan stress. Bij ‘gewone’ stress ervaar je momenten waarop je onder grote druk staat, maar tussendoor kun je ook ontspannen.

Bij posttraumatische stress voel je je aanhoudend zo gestrest dat je sommige dagelijkse dingen niet meer goed kunt doen. Of je hebt bijvoorbeeld terugkerende nachtmerries waarvan je overdag nog last hebt. Je kunt PTSS krijgen wanneer je jezelf of een naaste (in dit geval je kind) in een levensbedreigende situatie hebt gezien, of je hebt het zo ervaren.

Moeders meer dan vaders

Uit de diverse onderzoeken naar stress bij ouders van kinderen blijkt dat moeders van kinderen met diabetes type 1 meer stressklachten hebben dan vaders. Ze hebben minder zelfvertrouwen en zijn minder tevreden over de zorg voor hun kind. Vaders spelen een belangrijke rol in het diabetesmanagement van hun kind, maar moeders zijn vaak verantwoordelijk voor het grootste deel. Vrouwen hebben sowieso al 50 procent meer risico om PTSS-klachten te krijgen dan mannen.

Altijd bezig met diabetes

Ouders en verzorgers van kinderen met diabetes type 1 noemen verschillende factoren die bij hen leiden tot stress: altijd op voeding letten, bloedsuiker meten en insuline toedienen. Altijd bang voor acute hypo’s en voor complicaties op de lange termijn. Het gevoel dat je altijd met je ogen open slaapt.

Tot 5 jaar lang klachten

De meeste moeders in de bekeken onderzoeken hadden het eerste jaar na de diagnose last van depressieve symptomen, gewichtsverlies, pijn en vermoeidheid. Hoe ernstiger de moeders de ziekte vonden, hoe slechter ze met de dagelijkse diabetesactiviteiten om konden gaan.

In een van de studies had de helft van de moeders binnen 6 weken na de diagnose posttraumatische stress-klachten, en een kwart zelfs in ernstige mate. De psychologische stress was het grootst binnen het eerste jaar na diagnose. Maar nog tot 5 jaar na de diagnose had 15 procent van de moeders milde tot ernstige posttraumatische stress-klachten.

Sociaal netwerk belangrijk

Als een kind diabetes type 1 heeft, voelen moeders zich geïsoleerd. Ze zijn bang dat anderen niet goed voor hun kind kunnen zorgen, durven hun kind niet alleen te laten, niet mee te laten doen aan activiteiten en ze vragen zich voortdurend af of hun kind veilig is. Ze komen hierdoor terecht in een cirkel van schuld, angst en verantwoordelijkheid.

Een sociaal netwerk met vertrouwde mensen die kunnen helpen met de dagelijkse (diabetes)taken is belangrijk voor moeders die continu te maken hebben met stress. Maar uit onderzoek blijkt dat minder dan 1 op de 10 moeders genoeg ondersteuning vindt.

Effect op kinderen

De onderzoekers zagen ook dat gestreste moeders en kinderen met diabetes nogal eens in een cirkel terechtkomen. Wanneer moeders kampen met stress, voelen kinderen dat en raken zelf onbewust gestrest. Hun bloedsuiker is dan slechter te managen. Slechtere waarden bij kinderen geven ouders weer meer stress: de cirkel is rond.

Het is dus de moeite waard wanneer ouders en vooral moeders bij te veel stress hulp zoeken, en proberen om tijd voor zichzelf te maken. Want de onderzoekers zagen dat wanneer moeders gingen sporten, sociale activiteiten opzochten of aan ontspanning deden (muziek luisteren, lezen), het ook beter ging met hun kinderen.

Wanneer moeders zich gesteund voelen door vaders, had dit ook een positief effect op het kind en daarmee op de bloedsuikerwaarden. Ouders doen natuurlijk hoe dan ook altijd hun best. En ze staan enorm onder druk door diabetes van hun kind. De onderzoekers willen vooral benadrukken hoe belangrijk het is dat ze zichzelf niet wegcijferen.

Dit onderzoek is gedaan in Amerika, met studies uit 1990 tot 2015: deels uit een tijd waarin de diabeteszorg nog heel anders was dan tegenwoordig. Dus of de cijfers precies kloppen voor nu én Nederland, is even de vraag. Wel is de strekking duidelijk en bevestigt wat elke ouder van een kind met diabetes weet: je zit in een emotionele rollercoaster, zeker de eerste tijd. Het is dus belangrijk dat er ook genoeg aandacht is voor ouders, en speciaal voor moeders. Leestip voor moeders: het boek Suikermoeder van Mariëlle Seegers.

Vragen over dit onderwerp?

Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en stel je vraag over dit artikel!


Vragen naar aanleiding van dit artikel (1)


Een interessant artikel over stress van ouders. Ik heb zelfstandig afgelopen jaar een onderzoek gedaan naar stressfactoren onder een kleine 300 ouders. Onderzochte thema's zijn school, werk(gever) en sporten. Het rapport (en jaarverslag eerste jaar als gezin leven met diabetes) is vrij beschikbaar en kan worden opgevraagd door mij te mailen. Met vriendelijke groet, Mark de Haas vader van Jochem (nu anderhalf jaar diabetes type 1 patiënt).

Beste Mark, dank voor het compliment en we zijn zeker geïnteresseerd in het jaarverslag. Wil je dat mailen naar info@diabetestype1.nl? Dank! groet, Annemarie

Vraag gesteld door: Keepenmetdiabetes
Beantwoord door de DiabetesType1 redactie op: 16 oktober 2017 om 11:38

Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (1)


D-support

1
Dagelijks leven
laaste update: 2 maanden geleden
Naar laatste reactie
Profielfoto Paulien

Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

Tieners met diabetes type 1 hebben ook complicaties
17 oktober 2017

Tieners met diabetes type 1 hebben ook complicaties

​Pubergedrag helpt niet mee bij diabetes
14 december 2016

​Pubergedrag helpt niet mee bij diabetes

Open over eetproblemen
14 december 2016

Open over eetproblemen