Effecten van roken – en stoppen – bij diabetes type 1

Hoe zit het nou met roken, diabetes en hart- en vaatziekten. Speelt dat ook bij diabetes type 1? Wat gebeurt er als je stopt? Onderzoekers voegden voor het eerst bestaande losse resultaten samen tot één nieuwe megastudie. 

Bij roken denk je meteen aan longen, maar roken doet meer met het lichaam. En zeker bij diabetes, ook bij diabetes type 1. Door roken stijgt de kans op schade aan grote en kleine bloedvaten, en daarmee ook de kans op complicaties. 

Britse onderzoekers zetten 14 flinke studies naar roken en diabetes naast elkaar, met in totaal zo’n honderdduizend deelnemers met diabetes, waarvan de helft met diabetes type 1. Een deel van hen rookte, een deel had nooit gerookt, en anderen waren minstens een jaar gestopt met roken. 

Cholesterol snel beter na stoppen

De rokers in het onderzoek hadden duidelijk gemiddeld hogere waarden van het ‘slechte’ LDL-cholesterol in hun bloed. En juist minder van het ‘goede’ cholesterol (HDL), dat beschermt tegen hart- en vaatziekten. Ongeacht hun leeftijd, het type diabetes of het aantal jaren dat ze al rookten. 

Het goede nieuws is dat beide soorten cholesterol bijna meteen opknapten door te stoppen met roken, al na drie weken!

Bloeddruk nog een raadsel

De resultaten rond bloeddruk waren minder duidelijk. Het lijkt er in ieder geval op dat hoe ouder je bent, hoe meer het roken een slechte invloed heeft op de bloeddruk. Ook lijkt dat vaker te gebeuren bij mannen dan bij vrouwen. Maar de uitkomsten van de deelstudies waren eigenlijk te divers om er conclusies uit te trekken.

Traag herstel HbA1c na stoppen

Hoe ouder de rokers in het onderzoek waren en hoe langer ze al rookten, hoe hoger hun HbA1c was ten opzichte van de niet-rokers met diabetes. Roken zorgt ervoor dat het lichaam minder goed reageert op insuline. Het wordt er minder gevoelig voor.

Maar mensen die stoppen met roken, zien hun HbA1c frustrerend genoeg eerst stijgen, bevestigt dit onderzoek. Hun regulatie verslechtert dus aanvankelijk, en dat kan wel 1 tot 3 jaar duren. Dat hangt onder andere af van hoe lang en hoeveel per dag ze hebben gerookt. Maar de aanhouder wint: ongeveer 3 jaar na het stoppen hebben rokers en stoppers weer hetzelfde HbA1c. Tien jaar na het stoppen is het HbA1c van de stoppers gelijk aan dat van niet-rokers.

Andere effecten van tabak

Het hogere risico op vaatproblemen bij diabetes en roken komt voor een groot deel door de slechtere cholesterolwaarden en hogere bloedsuikers. Maar nicotine en andere stoffen in sigaretten hebben nog meer vervelende effecten. Bij mensen met diabetes pakken die effecten zelfs nog vervelender uit dan normaal: allerlei stoffen en hormonen raken van slag en processen raken verstoord. Er gaat onder andere wat mis met de binnenwand van bloedvaten. De bloedvaten lijden aan een lichte chronische ontsteking en dat geeft op den duur problemen.

Het is duidelijk dat roken de kans op complicaties vergroot bij diabetes type 1. Mensen willen vaak wel stoppen maar zijn bang voor problemen met hun regulatie of gewicht. Daardoor is een rookverslaving met diabetes extra moeilijk af te schudden, maar helaas is hij ook extra schadelijk. Wil je stoppen? Heb er vertrouwen in en vraag advies en begeleiding aan je arts of diabetesverpleegkundige.

Vragen over dit onderzoek?

Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en stel je vraag onder dit artikel!

Bron: Debasish Kar, Clare Gillies en anderen, Cardiovascular Diabetology November 2016 


Vragen naar aanleiding van dit artikel (1)


Is bovenstaande ook van toepassing op diabetes 2

Beste Jannes, het onderzoek waar in dit artikel naar wordt verwezen is gedaan onder mensen met diabetes type 1, dus je kunt niet zomaar een op een de resultaten overzetten voor diabetes type 2. Maar we weten uit ander onderzoek dat roken zeker ook deze schadelijke effecten heeft voor mensen met diabetes type 2. Op onze website www.diabetesfonds.nl kun je daar meer over lezen. groet, Annemarie

Vraag gesteld door: Jannes
Beantwoord door de DiabetesType1 redactie op: 09 augustus 2017 om 09:29

Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

down20170308-22196-15v3wke.jpg
09 maart 2017

Diabetes tussen de lakens

down20170102-3419-10hvfr6.JPG
30 december 2016

De berg op met diabetes

13 december 2017

Borstvoeding geven met diabetes type 1