down20170102-3419-10hvfr6.JPG

De berg op met diabetes

Op skivakantie kom je soms al boven de 3.000 meter. Maar ga je de hoogste pieken van de Alpen beklimmen of naar de top van de Kilimanjaro, dan zal je de hoogte zeker merken. Hoe doe je dat met je diabetes? Inspanning, kou en extreme hoogte hebben allemaal invloed.

Uiteraard bereid je je goed voor op je tocht. Je vertelt je arts over je plannen en laat je uitgebreid controleren op eventuele complicaties van je diabetes. Heb je dat achter de rug en ben je in goede conditie, dan kun je ook met diabetes type 1 de hoge bergen in!

Verschillende onderzoekers hebben mensen met diabetes gevolgd tijdens een beklimming. In 2008 beklommen 8 mensen met diabetes type 1 met de Bas van de Goor Foundation de Kilimanjaro, de hoogste berg van Afrika. Onderzoekers Pieter de Mol en Eelco de Koning verzamelden gegevens voor, tijdens en na de tocht.

Ook zetten de Nederlandse onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Diabetes Care alle kennis over bergbeklimmen en diabetes bij elkaar. Dan blijkt dat de meeste onderzoekers het aardig met elkaar eens zijn. Natuurlijk reageert niet iedereen met diabetes hetzelfde op hoogte, maar toch zijn er op basis van verschillende onderzoeken algemene adviezen te geven voor een veilige bergtocht.

Inspanning 

Net als bij andere sporten met diabetes kan je behoefte aan insuline veranderen tijdens het klimmen in de bergen. Veel mensen met diabetes hebben door inspanning minder insuline nodig. Dit komt doordat de insulinegevoeligheid toeneemt. Bij de beklimming van de Kilimanjaro gingen de deelnemers 14% minder insuline gebruiken. Dit is geen algemene conclusie voor alle bergbeklimmers met diabetes, want daarvoor was de groep te klein.

Extreme hoogte 

Het effect van inspanning op de bloedsuikers geldt tot een hoogte van ongeveer 3500 meter. Daarboven gaat de hoogte echt tellen. Boven de 5000 meter stijgt de bloedsuiker vaak. De insulinebehoefte neemt dan weer toe bij dezelfde inspanning, hoewel ook niet bij iedereen. Tegelijk kan hoogteziekte je steeds meer parten gaan spelen.

Mensen met diabetes type 1 krijgen even vaak last van hoogteziekte als mensen zonder diabetes, blijkt onder andere uit het Nederlandse onderzoek. Bekende symptomen zijn duizeligheid, minder zien, flauwvallen, geen trek hebben en misselijkheid. Onderzoekers denken niet dat hoogteziekte de hogere bloedsuiker veroorzaakt. Wel kunnen dezelfde effecten van hoogte de oorzaak van beide zijn.

Medicijnen tegen hoogteziekte 

De meeste klimmers van de Kilimanjaro-expeditie gebruikten het medicijn acetazolamide tegen hoogteziekte. Bij diabetes geldt een waarschuwing voor dit medicijn omdat het kan leiden tot ketoacidose. Maar dit is nooit duidelijk bij mensen aangetoond en ook deze klimmers kregen hier geen last van. Er bestaat nog een alternatief, maar dat is zeker niet aan te raden. Dit medicijn, dexamethasone, veroorzaakt hypers.

Bloedsuiker meten 

Handmatige bloedsuikermeters werken soms wat minder goed op hoogte. Ze geven dan een hogere waarde aan dan de werkelijke waarde. Meters die met het stofje dehydrogenase (GDH) werken, doen het waarschijnlijk iets beter dan meters met het stofje oxidase (GOx), ontdekten Zweedse onderzoekers. Kou is een groter probleem dan het tekort aan zuurstof in de lucht. Draag de meter daarom dicht op je huid, onder de lagen kleren die je draagt.

Continu glucosemeters zijn nog weinig onderzocht op hoogte. Maar de eerste resultaten zijn veelbelovend. Sommige meters zijn wel wat gevoelig voor verstoring door kou,  als de huid last heeft van het zuurstoftekort of als je paracetamol hebt geslikt. Het is nog niet bekend welke meter het beste is op extreme hoogtes.

Kou 

Insuline kan niet goed tegen hitte of extreme kou. Let daarom altijd op dat de insuline niet in de zon ligt. De insuline mag ook niet bevriezen, zodat je haar net als de meter het beste dicht op je huid draagt.  

Als je diabetes hebt, kan het zijn dat je kou minder goed voelt aan je handen en voeten. Zelfs als je geen klachten hebt die wijzen op zenuwschade. Check dagelijks je handen en voeten en andere lichaamsdelen die zijn blootgesteld aan de kou. Genoeg eten en drinken, goede sokken en wanten (of zelfs chemische hand-/voetwarmers) en gelaagde kleding helpen om verwondingen door de kou te voorkomen.

Naar de top 

De klimmers van de Bas van de Goor Foundation Kilimanjaro Challenge hebben de top allemaal gehaald en zonder grote problemen. Wie dus goed getraind is en rekening houdt met het effect van hoogte, inspanning en kou, kan prima een bergtocht ondernemen. Bespreek je plannen wel eerst met je diabetesteam. 

Foto: fotohoogendoorn.nl

Vragen naar aanleiding van dit artikel (0)


Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

down20170308-22196-15v3wke.jpg
09 maart 2017

Diabetes tussen de lakens

13 december 2017

Borstvoeding geven met diabetes type 1

20 oktober 2017

Diabetes type 1 en andere auto-immuunziekten