down20161228-9155-1ldhhzt.jpg

Hart en vaten zijn te beschermen

De cijfers liegen er niet om: 60 tot 70% van de mensen met diabetes type 1 krijgt te maken met complicaties aan hart en vaten. Het kan alle bloedvaten in je lichaam treffen. Helaas is niet alles te voorkomen, maar je kans op complicaties kun je wel verkleinen. 

Bij mensen met diabetes type 1 hebben de bloedvaten het zwaarder te verduren dan bij mensen zonder diabetes. De kans op problemen met het hart en de vaten zou zelfs 10 keer groter zijn. De wanden van de bloedvaten worden stugger en de doorgang voor het bloed steeds nauwer. Dat geeft niet direct problemen, maar op de lange termijn wel. 

Hypers

Hoge bloedsuikers zijn de directe veroorzakers van schade aan de bloedvaten. Dit is in de begin jaren negentig als voor het eerst duidelijk aangetoond, maar de bewijzen stapelen zich nog steeds op. Dat eerste grote onderzoek, genaamd DCCT, liep van 1983 tot 1993 en volgde 1444 mensen die 1 tot 15 jaar diabetes type 1 hadden. 

Een deel van de groep volgde een standaard insulinetherapie met twee keer per dag meten en spuiten. De hoeveelheden insuline lagen vast, zoals vroeger vaak gebruikelijk was. Andere deelnemers volgden een intensieve therapie met vier keer meten en spuiten. De hoeveelheden insuline worden dan meer afgestemd op de meetwaardes. Gebruikers van een insulinepomp behoorden ook in deze groep. 

De deelnemers die de intensieve  therapie volgden, hadden een duidelijk lager HbA1c dan de andere deelnemers, 7,2% in plaats van 9%. Ook de kans op een complicatie aan hart en vaten was 42% lager. Een behoorlijk verschil dus. Pompgebruikers hebben overigens een nog lager risico dan mensen die spuiten, blijkt weer uit recenter onderzoek.    

Steeds meer mensen met diabetes hebben inmiddels een pomp of ze volgen de intensieve therapie. Goed nieuws, maar dan nog blijft het hard werken om hoge bloedsuikers te voorkomen en lukt het bij de een beter dan bij de ander. En dan spelen er ook nog andere factoren mee, zoals een hoog cholesterol, een hoge bloeddruk of roken. Die bepalen deels het risico op hart- en vaatziekten bij mensen met diabetes type 1. 

Nierproblemen

Heb je beginnende nierproblemen, dan heb je meer kans om ook complicaties aan hart en vaten te krijgen. Bij beperkte nierschade is de kans al ruim vier keer zo groot, bij ernstigere nierschade zelfs tien keer. Het kan dan zo zijn dat dezelfde risico’s voor beide zorgen. Een hoge bloeddruk, verstoorde vetstofwisseling en insulineongevoeligheid helpen bijvoorbeeld niet mee. 

Toch zorgen nierproblemen ook zelf voor een risico op hart- en vaatziekten. Nierproblemen leiden tot minder van het gunstige HDL-cholesterol en meer van het ongunstige LDL-cholesterol. De bloedvaten krijgen het daardoor nog zwaarder te verduren en slibben eerder dicht. Nierproblemen zijn goed te behandelen met medicijnen. Zo kun je voorkomen dat het erger wordt en verklein je je risico op hart- en vaatziekten.   

Obesitas

Obesitas is een risico voor hart- en vaatziekten, niet alleen voor mensen zonder diabetes. Ernstig overgewicht kwam altijd weinig voor bij diabetes type 1, maar de laatste jaren neemt dat flink toe. Tijdens het DCCT-onderzoek steeg het aantal deelnemers met obesitas in 12 jaar tijd van 1% naar 31%. Dat komt volgens de onderzoekers door de intensieve insulinetherapie, waarbij je meer kans op hypo’s hebt en dan snel veel calorieën moet eten. Obesitas zorgt er ook voor dat het lichaam minder gevoelig wordt voor insuline. Voorkomen van obesitas is dus heel belangrijk in de strijd tegen hart- en vaatziekten. In de tabel zie je hoe belangrijk de genoemde risico’s zijn:

Voorkomen van problemen

Natuurlijk probeer je je bloedsuikers zo goed mogelijk te houden om de risico’s te verkleinen. Daarnaast is gezond eten extra belangrijk om risico’s als een hoge bloeddruk, hoog cholesterol en obesitas te voorkomen. 

Ook van bewegen is bekend dat het de risico’s verkleint. Een nieuw onderzoek laat zien dat de bloedvaten veel gezonder blijven als kinderen 10.000 of 15.000 stappen zetten op een dag, dan als ze maar 5.000 stappen zetten. Dat gold voor alle kinderen, ook als ze helemaal niet dik waren. Elke 1.000 stappen zorgde  al voor een vermindering van het risico op hart- en vaatziekten. 

Verschillende, soms kleine veranderingen, kunnen veel problemen met hart en vaten voorkomen. Zoals gezond eten en veel bewegen. Niet bij iedereen, maar wel bij steeds meer mensen met diabetes type 1. 


Vragen naar aanleiding van dit artikel (0)


Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

AGE reader bij diabetes type 1.jpg
15 januari 2019

Complicaties voorspellen met de AGE-reader - ook bij diabetes type 1?

31 januari 2018

​Leren van mensen die 50 jaar leven met diabetes type 1

down20161221-6118-1s5a3mq.jpg
14 december 2016

Voetbehandelingen vergeleken