Pil aanvullend naast insuline.jpg

Extra medicijn vult werking insuline aan

In Amerika is een nieuw medicijn voor diabetes type 1 in ontwikkeling. Je neemt het als pilletje naast insuline voor stabielere bloedsuikers. Hoe werkt deze pil en wanneer kunnen we hem hier verwachten?

Het farmaceutische bedrijf vTv therapeutics doet al een paar jaar onderzoek naar een medicijn met de naam TTP399. De resultaten van de laatste studie zijn positief. Daarom heeft de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA het middel aangemerkt als ‘Breaktrough Therapy Designation’.

Het woord breaktrough betekent nog niet dat er een echte medische 'doorbraak' is. Medicijnen krijgen dit label als ze een ernstige of levensbedreigende ziekte behandelen en er voorzichtig bewijs is dat het middel beter werkt dan de bestaande behandeling. Het label kan de verdere ontwikkeling en beoordeling van het medicijn versnellen.

Mogelijk eerste pil voor diabetes type 1

TTP399 is geen vervanging voor insuline, maar een extra medicijn dat helpt om de bloedsuikers te regelen. Mocht het op de markt komen, dan is het de eerste pil voor diabetes type 1. Andere kanshebbers zijn ook nog in onderzoek.

Hoe werkt de pil?

De nieuwe pil werkt vooral in op de lever. Het herstelt daar een natuurlijk proces dat min of meer stilligt door de behandeling van diabetes met insuline. Bij mensen zonder diabetes helpt de lever namelijk om de bloedsuikers stabiel te houden. Het orgaan slaat glucose op en geeft het weer af, afhankelijk van de bloedsuiker en van activiteiten.

De lever houdt de hoeveelheid insuline en glucagon in het bloed dan ook goed in de gaten. Maar als je insuline moet spuiten of een pomp hebt, lukt dat niet goed. De lever 'slaapt' als het ware. De nieuwe pil maakt een belangrijk stofje in de lever, genaamd glucokinase, weer actief. Dat is heel handig: de lever gaat weer glucose opslaan en afgeven, net als bij mensen zonder diabetes.

Wat zeggen de onderzoeken?

Een paar jaar geleden vonden onderzoekers al een verbetering van de HbA1c in een studie met 20 mensen met diabetes type 1. Nu mochten er 85 mensen meedoen. Zij gebruikten 12 weken lang het middel of een placebo zonder te weten wat ze kregen. Daarnaast injecteerden ze zoals altijd insuline of hadden een pompje. Weer waren de resultaten positief: een lager HbA1c, iets minder insulinegebruik en minder ernstige hypo’s. En dit alles zonder verhoogde kans op ketoacidose.

En nu?

Aan de volgende studie (fase 3) zullen nog meer mensen met diabetes type 1 meedoen. Zij gaan het middel langere tijd gebruiken. Dan kijken de onderzoekers ook opnieuw naar het risico op ketoacidose. Dat is belangrijk, omdat sommige onderzochte pillen voor diabetes type 1 de kans hierop verhogen.

Vervolgens kan het middel in de VS goedgekeurd worden. Dan is het wachten op Europese goedkeuring. Het duurt dus nog wel even voordat we dit middel op de markt kunnen verwachten, maar de ontwikkelingen zijn hoopgevend.

Op de hoogte blijven?

Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en ontvang regelmatig nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn.

Beeld: Shutterstock 


Vragen naar aanleiding van dit artikel (3)


Vraag via de mail: Bij die glucokinase gaat het om het samenspel van insuline en glucagon, toch? Dat zijn antagonisten, dus als er insuline van buitenaf komt, zal het lichaam bijna geen glucagon maken. (Enter adrenaline als je te laag zit.) Blijkbaar is juist de remming op de aanmaak van glucagon de reden waarom de glucokinase niet werkt, wat vreemd lijkt, want die glucokinase zorgt juist voor opslag van glucose terwijl glucagon glucose vrij maakt - toch ook uit de lever? Bovendien: zit er bij diabeten(type-1) heel weinig glucogeen in de lever? En werkt een adrenalinereactie dus niet erg bloedglucoseverhogend?

Het lichaam zit mooi, maar ook ingewikkeld in elkaar. Hier proberen we het zo goed mogelijk uit te leggen.

Glucose in het bloed zorgt direct voor de balans tussen insuline en glucagon. Als er veel glucose in het bloed zit, maakt de alvleesklier insuline aan. Insuline bindt aan de ‘insulinereceptor’ op cellen, zoals ook op levercellen. Dit geeft in de cel een signaal dat bepaalde ‘poortjes’ aan de buitenkant van de cellen open gaan. Door deze poortjes gaat glucose uit het bloed de cellen in. Als glucose in de cel komt, kan er van alles mee gebeuren. Bijvoorbeeld opslag in de vorm van glycogeen. Of om er meteen energie uit te halen door het te ‘verbranden’. Om al deze processen voor elkaar te krijgen vinden er in de cel allerlei ‘omzettingen’ plaats waarbij het glucose stapje voor stapje verandert. Bij die veranderingen komt energie vrij die de cellen kan gebruiken. De allereerste stap is dat glucose wordt veranderd naar ‘glucose-6-fosfaat’. En voor die verandering is glucokinase nodig.

Nu komt het belang van insuline en glucagon naar voren. Als er veel glucose in het bloed zit (en er insuline wordt gemaakt door de alvleesklier) moet glucose worden opgeslagen in glycogeen (met name in de lever) en het wordt verbrand voor energie. Er wordt dan meer glucokinase in de cellen gemaakt. Als er te weinig glucose in het bloed zit, maakt de alvleesklier glucagon. Dit zorgt ervoor dat in de lever glycogeen weer afgebroken wordt naar glucose-6-fosfaat. En dat wordt omgezet in glucose dat weer in de bloedbaan komt. Het is dan niet handig als glucokinase ‘actief’ is, want dat zorgt er juist voor dat glucose wordt veranderd in glucose-6-fosfaat. Dus glucagon remt (indirect) glucokinase.

Het glucose wat in het bloed komt gaat dan naar onder andere naar de spieren en de hersenen en de cellen in deze weefsels nemen de glucose op om energie te krijgen. In de lever werkt dat anders. De energie komt dan voornamelijk door de verbranding van vetzuren (onderdeel van vetten) die in de levercellen zitten, of uit het vetweefsel in je lichaam afkomstig zijn.

Dus door glucokinase te activeren in mensen met diabetes type 1 naast het spuiten van insuline, wordt glucose nog beter omgezet in glycogeen en benader je steeds meer de situatie zoals in mensen zonder diabetes type 1.

Groeten, Rogier (redactie)

Vraag gesteld door: Miranda Mosch
Beantwoord door de DiabetesType1 redactie op: 16 juli 2021 om 10:25

Maar juist insuline zorgt toch al voor opslag van glucose als glucageen in de lever?

Hoi MDA, dank voor je vraag! De hoeveelheid insuline in het bloed is een signaal voor de lever om glucokinase te produceren en activeren. Actieve glucokinase stimuleert de opname van glucose uit het bloed door de lever (en daarmee de opslag van glucogeen). Het klopt dus wat je zegt, maar glucokinase zit daar nog tussen en is dus eigenlijk een voorwaarde voor die opslag.

Groeten, Elise (redactie)

Vraag gesteld door: MDA
Beantwoord door de DiabetesType1 redactie op: 08 juli 2021 om 12:34

Waarom gaat de lever 'slapen' en waarom werkt glucokinase - wat er kennelijk wel nog is - niet meer?

Hoi CGM idbvz, dat is een goede vraag, goed dat je hem stelt! Even kort uitgelegd: normaal geeft het wisselende niveau van insuline een signaal af in de lever om meer of minder glucokinase te maken en te activeren. Glucokinase is belangrijk in de eerste stap van de verbranding van glucose. Bij glucose die een cel binnenkomt, is die stap (meestal) al gezet.

Bij diabetes zul je met spuiten of een pomp nooit een vergelijkbare situatie bereiken en zal de productie en activatie van glucokinase stil komen te liggen. Dat voorkomt dus de opslag van glucose in de lever. Het is dus met dat medicijn mogelijk om de productie en activatie van glucokinase weer op gang te brengen.

Groeten, Elise (redactie)

Vraag gesteld door: CGM in de basisverzekering!
Beantwoord door de DiabetesType1 redactie op: 05 juli 2021 om 14:08

Stel een vraag

Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde onderzoeksartikelen

down20161230-3419-d4kq3o.jpg
13 december 2016

Insuline als pil in plaats van spuit?

wekelijkse insuline in ontwikkeling.jpg
24 juli 2020

Wekelijkse insuline in ontwikkeling

spuitplekken.jpg
21 juni 2018

Lipohypertrofie: beter voorkomen dan genezen