De kunstalvleesklier komt eraan: bijgepraat door Robin Koops

Redactie van diabetestype1.nl • 19 November 2018
Robin met kunstalvleesklier web.jpg

Al vijftien jaar werkt Robin Koops aan zijn uitvinding: een kunstalvleesklier die werkt met insuline en glucagon. Op Wereld Diabetes Dag vertelde hij in Amersfoort over deze bijzondere pomp, én hij droeg hem die avond zelf.

In Amersfoort op Wereld Diabetes Dag hingen 350 mensen aan de lippen van werktuigbouwkundige Robin Koops. Hij vertelde over de stand van zaken rond zijn kunstalvleesklier, die hij ontwikkelde met zijn bedrijf Inreda. Hij demonstreerde het apparaat ook live voor de zaal, op de diabetes type 1-infoavond van het Diabetes Fonds.

NB: inmiddels zijn we alweer een stuk verder, dus lees voor de actuele stand van zaken rond de kunstalvleesklier deze pagina 'Kunstalvleesklier op weg naar de praktijk'

‘Ach, we doen gewoon een test’

‘We zijn gewoon met 3 vrienden in de schuur begonnen en deden de eerste test op mijzelf in de slaapkamer’, kijkt Koops terug op vijftien jaar geleden. Hij had toen toen al een paar jaar diabetes type 1 en dacht: dat moet toch allemaal beter kunnen. De internist die hij benaderde om de eerste tests te begeleiden geloofde hem eerst niet maar zei: laat ik het maar proberen, ach we doen gewoon een test’.

En nu, vijftien jaar later en vele modellen verder (en kleiner), staat Robin Koops met een klein kastje aan zijn broekriem voor de zaal, is de eerste helft van de CE-markering binnen en is het apparaat klaar voor de laatste testfase. 

Kunstalvleesklier met insuline en glucagon

Ook andere bedrijven over de hele wereld werken aan een kunstalvleesklier, maar dat zijn doorgaans maar half closed-loop systemen die alleen insuline toedienen. Het bijzondere van het apparaat van Koops is dat het werkt met insuline én glucagon, zoals het lichaam het ook regelt.

Koops: ‘Als je een auto alleen naar rechts kunt bijsturen, dan raakt hij toch echt van de weg. Zo werkt het ook met je bloedsuiker: alleen bijsturen met insuline is niet genoeg. Ons apparaat gebruikt insuline en glucagon, zodat hij naar links en naar rechts bijstuurt. Zo ‘simpel’ werkt het immers ook in je lichaam. Hoe simpeler iets is, hoe realistischer.’

Leestips voor meer achtergronden: Kunstalvleesklier geeft vrijheid terug en het overzicht Hoe staat het met de kunstalvleesklier? Ontwikkelingen en verschillen

Zelflerend apparaat

Tegelijkertijd zit er geavanceerde software in het apparaat, waardoor het zelflerend is en zich aanpast aan degene die het draagt. Dit zogeheten computer-algoritme is niet eens gebaseerd op koolhydraten. ‘Stress, allerlei omstandigheden, je persoonlijke gevoeligheid voor insuline, daar gaat het om’, zegt Koops. ‘Alleen de bloedwaarden interesseren me en dit systeem leert zelf hoe het die goed houdt. Vooral ’s nachts ook, en dat maakt veel uit: als je ’s nachts stabiel bent, gaat het overdag ook beter.’

Vlakke curves

Er klinkt een massale ‘oooooohhh!’ in de zaal wanneer Koops op het scherm live een verbinding toont met zijn kunstalvleesklier die hij op dit moment draagt. Daarop is de curve te zien van de voorgaande 24 uur: keurig vlak op 5,9 met nauwelijks pieken en dalen. ‘Nu zit hij even op 8, dat komt waarschijnlijk door de stress van de presentatie’, merkt Koops op.

Ook tijdens tests met proefpersonen werkte heb apparaat goed. De proefpersonen hebben het er even flink van genomen, borden vol Chinees, toetjes, koekjes … Het apparaat is tot het uiterste getest en de curves bleven keurig. ‘Waarschijnlijk zijn er genoeg mensen zonder diabetes die dit niet eens halen’, zegt Koops.

Er kwamen genoeg vragen vanuit de zaal:

Wat is de planning?

De eerste helft van de vereiste CE-markering is binnen. De kunstalvleesklier is een medisch hulpmiddel en moet daarom aan strenge eisen voldoen. Daarvoor is nog een laatste groot onderzoek nodig, dat Koops het komende jaar wil uitvoeren (alleen als er genoeg geld voor is, daarom voert het Diabetes Fonds er campagne voor). Ook zijn er tests nodig met de speciaal ontwikkelde stabiele glucagon. Als alles lukt, kan het apparaat daarna geleidelijk rond 2020 op de markt komen.

Is de kunstalvleesklier ook geschikt voor kinderen?

Het huidige model is alleen voor volwassenen. Maar de eerste stap zal meteen zijn om het apparaat verder te verkleinen met 45 procent, daar wordt al aan gewerkt. Ook wil Koops daarna het aantal ‘aansluitpunten’ op het lichaam terugbrengen van 4 naar 2. (Er zijn bijvoorbeeld twee sensoren, want ‘1 sensor = geen sensor’ zegt Koops, ze moeten elkaar checken en bij afwijkingen krijg je een seintje om even zelf te meten.

Is het apparaat al getest bij kinderen jonger dan 5 jaar?

Nee, er zijn strenge regels voor onderzoek met kinderen. Daarom is er alleen nog getest boven de 18 jaar. Volgend jaar hopen ze te testen met kinderen tussen de 12 en 18 jaar, daarna jonger. Dat is makkelijker als het apparaat op de markt is, en op voorschrift van een arts is ook veel mogelijk. Voor kinderen onder de 6 jaar moet het apparaat ook echt veel kleiner zijn.

Wie selecteert de proefpersonen voor de kunstalvleesklier?

Geïnteresseerden kunnen zich online melden bij Inreda. De onderzoekers van het AMC en Rijnstate Ziekenhuis die het onderzoek uitvoeren, selecteren uiteindelijk de proefpersonen. Daarbij kijken ze naar verschillende criteria maar dat loopt allemaal via de internist.

Werkt het ook voor mensen die weinig insuline spuiten?

‘Ja’, zegt Koops, ‘in de eerdere tests samen met het AMC zijn juist ‘moeilijke’ patiënten geselecteerd om het apparaat meteen ook echt flink te testen. Daar zaten ook mensen bij die maar weinig insuline nodig hadden. Het apparaat werkt zo dat je alleen krijgt wat je nodig hebt, omdat het zich aanpast aan de drager.’

Hoe zit het met vertraging in de glucosemeting?

De sensors meten de glucose niet in het bloed zelf, maar in het weefselvocht. Dat zorgt voor een vertraging van 4 tot 5 minuten, daar kun je niets aan doen. Wel kun je iets doen met de reactietijd van het apparaat, dat door de zelflerende software steeds sneller wordt. 

Twee sensoren … dat klinkt kostbaar. Hoe gaat dat straks met vergoeding?

Koops: ‘Ik heb goede hoop. We hebben vooronderzoek laten doen naar kosteneffectiviteit, wat belangrijk is voor verzekeraars. Daarin zijn onlangs nog meegenomen onze nieuwe houdbare glucagon, de insuline die we gebruiken en de sensoren. De sensor is overigens nieuw, nog niet op de markt en hij kost de helft van sensoren die nu op de markt zijn. Als je dat doorrekent dan is deze kunstalvleesklier zelfs kosteneffectief ten opzichte van spuiten met een pen. We zitten nu op het niveau van een pomp met sensor, maar de kosten/baten zijn wel veel beter. Dat zal hopelijk een doorslaggevende factor zijn. We maken een goede kans omdat ons systeem consequent goede resultaten behaalt, doordat het zich aanpast aan het individu.’

Op de hoogte blijven?

Ontvang elke 2 weken nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn. Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en geef je interesses aan!