Blog Marten Engelse eilandjestransplantatie.jpg

​Achter de schermen bij eilandjestransplantatie

Ik heb het voorrecht om te mogen werken aan transplantatie van eilandjes van Langerhans, voor mensen met type 1 diabetes. Normaal sta je als medisch bioloog in een laboratorium en je doet onderzoek, schrijft een proefschrift en je hoopt dat er bijvoorbeeld een behandeling uitkomt. En dat is heel soms ook wel zo, en dan pas over 10 of 20 jaar. Hier in mijn werk is het heel direct. Wat mijn team in het laboratorium produceert zullen we direct bij mensen toepassen. En dat is een unieke situatie. Ik mag op deze manier bijdragen aan een klein stukje van de zorg.

Vaak krijg ik de vraag: hoe gaat dat dan allemaal, voor een eilandjestransplantatie? Hierbij een kort kijkje achter de schermen!

We krijgen in het LUMC 50 a 60 donoralvleesklieren per jaar aangeboden, dat zijn er gemiddeld 1,5 per week. In een speciaal superschoon laboratorium, een 'cleanroom', isoleren we de eilandjes van Langerhans, waarin de insuline producerende bètacellen zitten. Van de daar geïsoleerde eilandjes gebruiken we alleen eilandjes van de allerbeste kwaliteit voor transplantatie bij mensen met type 1 diabetes. De rest van de cellen is mogelijk bruikbaar voor onderzoek, maar alleen als daar toestemming voor is. Zo’n 5 tot 10 mensen per jaar krijgen een eilandjestransplantatie.

Normaal gesproken gaat het zo:

  • Dag 1: als het donororgaan binnenkomt dan moeten wij meteen aan de slag, dag of nacht. Met een team van 3 personen ben je daarna al gauw 7 uur bezig met het ‘isoleren’ van de eilandjes uit het orgaan. Dat wil zeggen dat we de eilandjes scheiden van de rest van de alvleesklier, door de eilandjes van Langerhans vrij te maken van het overige pancreasweefsel en daarna het product steriel te wassen. Mijn team en ik hebben intussen wel een robot gebouwd die het werk aanzienlijk eenvoudiger gaat maken, daarover lees je in dit artikel.
  • Dag 2: we doen een kwaliteitscontrole van het eilandjesproduct, en matchen ze met mogelijke ontvangers op de wachtlijst. Ook controleren we of de cellen goed werken. Daar zijn we zo’n 7 uur mee bezig.
  • Dag 3: de beoogde ontvanger komt naar het ziekenhuis, en we maken de eilandjes verder klaar voor transplantatie, dat is ook weer een uur of 5 werk voor 3 personen.
  • Dan volgt de transplantatie via een infuus in de lever. Daar ben ik dan zelf vaak bij, of iemand anders uit het team die de eilandjes als laatste heeft ‘gezien’ bij de voorbereiding, voor een laatste check en groen licht vanuit ons team.

Ik spreek zelf de mensen die een transplantatie krijgen niet echt. Dat is voorbehouden aan de arts, in dit geval Eelco de Koning. Maar we zijn als team dat de transplantatie voorbereidt wel in gedachten nauw betrokken, want we weten: we doen dit voor een persoon. Als medewerkers twee nachten niet hebben geslapen om de eilandjes op tijd klaar te maken voor transplantatie, dan voelen ze zich echt persoonlijk betrokken. In overleg met de patiënt krijgen mensen die hebben meegewerkt aan het proces de gelegenheid om bij de infusie van het product aanwezig te zijn. Als ik bij een transplantatie sta dan zie ik bij mensen de gevolgen van complicaties, bijvoorbeeld amputaties, en ik zie hoeveel impact diabetes kan hebben. Dan weet ik: hier doe ik het voor, om deze persoon te helpen.

In mijn familie heb ik van nabij zwangerschapsdiabetes meegemaakt, en wat een scherpe instelling met zich meebrengt aan stress en hypo-gevaar, glucagonspuit in de koelkast enzovoorts. Toen realiseerde ik me pas echt: zo is het dus om diabetes type 1 te hebben. Dan ben ik trots dat ik kan bijdragen dat het leven beter kan, en wordt. Soms hoor je mensen ook wel zeggen: eilandjestransplantatie is toch niet levensreddend? Maar als je weet hoe enorm de kwaliteit van leven vooruit gaat: dat vind ik wel degelijk heel belangrijk. Die korte ervaring met diabetes heeft me wel geconfronteerd met hoe bepalend diabetes is, en dat was niet eens in de ergste vorm. Bij zwangerschapsdiabetes is het tijdelijk. Even volhouden en dan stopt het weer. Maar voor mensen met type 1 diabetes is dit hun hele leven, altijd. Dat wil ik niet vergeten en dat geeft mijn werk extra zin.


Gerelateerde blogberichten

Marten Engelse blog.jpg
20 september 2018

Wie klein is moet slim zijn

30 april 2018

Stamcelonderzoek, op bezoek bij Eelco de Koning | Diabetes TV #8

hoop hype diabetes type 1.JPG
16 april 2018

Hoop versus hype