Marten Engelse blog.jpg

Wie klein is moet slim zijn

Ondanks dat Nederland een klein land is, komen er op het gebied van eilandjestransplantatie  belangrijke ontdekkingen vandaan. Wat is dan eigenlijk onze internationale positie als het gaat om transplantatie van nieuwe bètacellen, en hoe snel gaan de ontwikkelingen? Dat werd mij laatst gevraagd om uit te leggen voor deze type 1-community.

Internationaal gezien werken verschillende onderzoeksgroepen aan het produceren van nieuwe bètacellen uit stamcellen. Ook in Nederland gebeurt dat, in het Hubrecht Laboratorium waarmee wij nauw samenwerken. Het LUMC hoeft dus niet zelf het wiel uit te vinden, en we zoeken waar mogelijk de internationale samenwerking op, om van elkaars kennis gebruik te maken.

Als het gaat om de diverse ontwikkelingen rond eilandjes waaraan we werken, worden we zeker internationaal erkend. Binnen Europa maar ook verder. We worden ook gevraagd om lezingen op congressen en voor cursussen te geven. Omdat we relatief te weinig  donororganen van goede kwaliteit tot onze beschikking hebben worden we gedwongen om creatief na te denken; om telkens onze kwaliteit te verbeteren en nieuwe dingen te bedenken om meer eilandjes van goede kwaliteit over te houden. De robot die we hebben ontwikkeld is er een van. We proberen er gewoon op andere manieren te komen.

Als het gaat om het grote project RegMed XB en het transplanteren van verpakte nieuwe insulineproducerende cellen: ik denk dat men in het buitenland ziet dat we goed zijn voorgesorteerd, de Leidse cleanroom-omgeving heeft veel credits. Dat maakt dat we veel van de nieuwe processen met vertrouwen kunnen uitvoeren, en dat we in staat zouden moeten zijn om snel vorderingen te maken.
Als het gaat om vervanging van insuline producerende cellen willen we innovatief zijn en vooraan staan in de ontwikkelingen.

Wie klein is moet dus slim zijn. Ik ben op bezoek geweest in laboratoria in Duitsland, Engeland, de VS, en gezien hoe die georganiseerd zijn. Aan de ene kant zijn die landen al heel ver, maar tegelijkertijd kun je van hun imperfecties leren en zorgen dat je die in Leiden niet deel van je proces maakt. De recent opgezette research-cleanroom als stepping stone tussen onderzoek en klinische praktijk is een verstandige stap. Je gaat niets overbodigs ontwikkelen en tuigt alleen op wat nodig is. Dat is een uitzonderlijke situatie die we hier hebben.

Hoe snel de ontwikkelingen gaan en welke technologie het eerste klaar is en waar, daar kan ik geen beloftes over doen. Maar ik zie wel hoe snel de diverse ontwikkelingen overal gaan. Stamcellen worden al op zeer kleine experimentele schaal toegepast voor de behandeling van ogen, het brein en de huid. Die eerste stappen worden al gezet en dat is bemoedigend voor toepassing van stamcellen bij diabetes. Als het gaat om technieken die het afweerprobleem omzeilen, daar zijn nu al meerdere goede ideeën voor waar we uit kunnen gaan kiezen. Dat geeft me het vertrouwen dat we met iets reëels bezig zijn. Maar, het werkt pas als het werkt.

Op dit moment is het eigenlijk een heel front aan gelijktijdige ontwikkelingen in de wereld. Het doet denken aan dat je op je computer verschillende dingen tegelijk downloadt en de groene balkjes in verschillend tempo ziet oplopen. Welke ontwikkeling als eerste af is, weet niemand, maar je ziet de percentages oplopen. Een aantal van die groene balkjes zitten zeker in Nederland.


Gerelateerde blogberichten

30 april 2018

Stamcelonderzoek, op bezoek bij Eelco de Koning | Diabetes TV #8

hoop hype diabetes type 1.JPG
16 april 2018

Hoop versus hype

Blog Marten Engelse eilandjestransplantatie.jpg
14 september 2018

​Achter de schermen bij eilandjestransplantatie