Geschiedenis van diabetes type 1

Al eeuwen geleden werd er over diabetes geschreven. Hieronder zie je een chronologisch overzicht van de geschiedenis van diabetesonderzoek.

1552 v. Chr.: De eerste mogelijke verwijzing naar de ziekte die later diabetes gaat heten staat in de oud-Egyptische papyrus Ebers: een ziekte waarbij mensen veel plassen. 

1500 v Chr.: In India beschrijven geleerden een mysterieuze ziekte van veel dorst, veel plassen en zoete urine waar mieren op af komen.

Ca. 250 v. Chr.: De Griekse arts Apollonius van Memphis bedenkt de naam ‘diabetes’. Diabetes betekent letterlijk ‘doorstroming’, vanwege het vele plassen. Later wordt de naam uitgebreid tot ‘diabetes mellitus’, honingzoete doorstroming, vanwege de zoete urine.

1800 na Chr.: De geleerden John Rollo en Claude Bernard ontdekken dat niet alleen in de urine van diabetespatiënten te veel suiker zit, maar ook in hun bloed. 

1869: Een Duitse student, Paul Langerhans, ontdekt dat er groepjes cellen in de pancreas (alvleesklier) zitten die een stof uitscheiden die later insuline bleek te zijn. De ronde vorm van de groepjes inspireerde tot de term ‘eilandjes’, een paar jaar later vernoemd naar hun ontdekker: eilandjes van Langerhans. Insuline is afgeleid van het Latijnse woord voor eiland: insula.

1889: Oskar Minkowski en Joseph von Mering ontdekken dat diabetes een ziekte van de alvleesklier is. Behandeling is niet mogelijk, men zet patiënten op een dieet van zo min mogelijk eten, net genoeg om niet te verhongeren, om de bloedsuikerspiegel niet te hoog te laten worden. 

1921: Insuline wordt ‘ontdekt’, door de Canadees Frederick Banting samen met zijn collega’s Best, Collip en Macleod. In 1922 behandelt Banting voor het eerst een mens met insuline, de 14-jarige jongen Leonard Thompson met diabetes type 1. 

Jaren 40: Het verband tussen diabetes en het ontstaan van complicaties (zoals met hart, bloedvaten, nieren, zenuwen en ogen) wordt ontdekt.

Jaren 50: De wetenschapper Sanger ontdekt de exacte samenstelling van insuline. Tot de jaren tachtig zullen diabetespatiënten nog insuline van runderen en varkens gebruiken. 

1959: Het onderscheid tussen diabetes type 1 en type 2 wordt beschreven, doordat insuline in het bloed gemeten kan worden. 

1960: In de Verenigde Staten wordt de eerste insulinepomp gemaakt.

1966: Eerste pancreastransplantatie wordt uitgevoerd, in Canada. In feite is dit een manier om diabetes type 1 te ‘genezen’. 

1978: Manieren zijn beschikbaar om zelf je bloedglucose te kunnen meten en de dagelijkse behandeling met insuline daarop af te stemmen. 

1979: Eerste synthetische insuline ontwikkeld, in Amerika.

1982: Drie wetenschappers (onder wie de Nederlander Drexhage) ontdekken dat het afweersysteem de eilandjes van Langerhans aanvalt

1985: Eerste transplantatie van eilandjes van Langerhans bij een patiënt met diabetes type 1. 

1986: De insulinepen komt op de markt. Hij lijkt op een vulpen met patronen en is veel prettiger, sneller en eenvoudiger in het gebruik dan de injectiespuit. 

1987: Eerste digitale hand-held glucosemeter voor thuisgebruik.

2000: Canadese artsen ontwikkelen een nieuwe betere methode om eilandjes van Langerhans te transplanteren: het Edmonton Protocol.

2001: Ontdekking dat embryonale stamcellen kunnen veranderen in eilandjes van Langerhans die insuline produceren.

2003: Ontdekking dat beenmergcellen wellicht andere cellen kunnen helpen om insulineproducerende bètacellen te worden.

Rond 2005: Het lukt voor het eerst om diabetes type 1 af te remmen bij kinderen die het pas net hebben. 

2007: Eerste transplantatie van eilandjes van Langerhans in Nederland, in het LUMC.

2013: Ontdekking dat mensen met diabetes type 1 vaak nog 'slapende' insulineproducerende cellen hebben.

2015: Nederlandse onderzoekers zijn er als eersten in geslaagd om een kunstalvleesklier te verkleinen van kast tot zakformaat. Het apparaat regelt volledig automatisch de bloedsuiker.

2017: Onderzoekers onder wie Bart Roep ontdekken dat waarschijnlijk niet het afweersysteem zich vergist en de bètacellen aanvalt, maar dat de cellen zelf een foutje maken waardoor ze de afweerreactie uitlokken.


Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde bibliotheekartikelen