koolhydraatarm diabetes type 1.jpg

Koolhydraatarm eten bij diabetes type 1

Koolhydraatarm of koolhydraatbeperkt (low carb) eten is populair. Ook steeds meer mensen met diabetes type 1 schrappen koolhydraten. Niet zo gek, want hoe minder koolhydraten, hoe lager de bloedsuiker. Wat zijn de voor- en nadelen van koolhydraatarm eten?

Ons lichaam heeft koolhydraten nodig als belangrijkste bron van energie. Je kunt dus niet leven zonder koolhydraten. Wel kun je minder koolhydraten eten. Sommige mensen met diabetes type 1 hebben daar baat bij: het kan de bloedsuiker stabieler houden.

Wat is een koolhydraatbeperkt eetpatroon?

Een koolhydraatbeperkt eetpatroon betekent dat je minder dan 40% van de energie in je voeding uit koolhydraten haalt. Als je 2000 calorieën per dag eet, dan komt dat neer op minder dan 200 gram aan koolhydraten per dag.

Maar er zijn verschillende ‘niveaus’ in koolhydraatbeperking. Bij een ketogeen voedingspatroon eet je bijvoorbeeld extreem weinig koolhydraten: namelijk 20 tot 50 gram per dag (als je 2000 calorieën per dag eet).

Hieronder zie je een onderverdeling in de niveaus van koolhydraatbeperking. De meningen over die onderverdeling zijn trouwens erg verdeeld, maar deze tabel komt uit de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes 2020:

BenamingHoeveelheid koolhydraten per dag% van energie-inname
Licht beperkt in koolhydraten150-200 gram30-40%
Matig beperkt in koolhydraten70-150 gram14-30%
Sterk beperkt in koolhydraten< 70 gram< 14%
Ketogeen20-50 gram4-10%
Extreem laag koolhydraat-ketogeen< 20 gram< 4%

* Het percentage van de energie-inname is op basis van 2000 calorieën per dag.

Is het goed om bij diabetes type 1 koolhydraatarm te eten?

Is het nou gunstig om minder koolhydraten te eten als je diabetes type 1 hebt? Ook daar zijn de meningen sterk over verdeeld. En helaas is er nog weinig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar dit onderwerp.

Vanuit de wetenschap is er in ieder geval (nog) geen overtuigend bewijs dat het eten van minder koolhydraten gunstig is voor mensen met diabetes type 1. Daarom zegt de Voedingsrichtlijn diabetes 2020 dat er op dit moment geen aanwijzingen zijn om een bepaalde hoeveelheid koolhydraten in het voedingspatroon te adviseren voor mensen met diabetes type 1.

Sommige (kleine) onderzoeken laten wel zien dat minder koolhydraten eten gunstig kan zijn voor mensen met diabetes type 1. Zo liet een Amerikaans onderzoek uit 2018 zien dat koolhydraatarm eten goed voor de bloedsuiker is. Bij personen die gemiddeld 36 gram koolhydraten per dag aten én dit minimaal twee jaar deden, daalde het HbA1c van 55 mmol/mol naar 39 mmol/mol.

Wil je weten wat de wetenschap verder zegt over minder koolhydraten eten bij diabetes type 1: kijk dan dit filmpje.

Extreme koolhydraatbeperking (ketogeen): minder goed idee?

Bij dat Amerikaanse onderzoek ging het wel om extreme koolhydraatbeperking: het ketogeen eetpatroon. De Voedingsrichtlijn diabetes 2020 geeft aan dat voor mensen met diabetes type 1 zo’n sterke koolhydraatbeperking niet geschikt lijkt te zijn. Doordat het kan zorgen voor vaker voorkomende hypo’s. Ook kan het risico op ketoacidose (verzuring van je bloed) hoger zijn. Het is goed om je hiervan bewust te zijn wanneer je erover nadenkt om een keto-dieet te volgen.

Minder koolhydraten eten gunstig bij gebruik hybrid closed loop (HCL)

Dat sommige mensen met diabetes type 1 baat hebben bij minder koolhydraten blijkt ook uit Zwitsers onderzoek. Een hybrid closed loop-systeem werkt nog beter wanneer mensen wat minderen met koolhydraten. Hun bloedsuiker zat dan meer tijd binnen de streefwaarden. Dat is opvallend, want een hybrid closed loop vangt in principe de bloedsuikerpieken al goed op.

Niet geschikt voor kinderen met diabetes type 1

Kinderen met type 1 wordt afgeraden om heel weinig koolhydraten te gaan eten. Zij zijn nog in de groei en hebben voedings- en bouwstoffen nodig. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt wanneer kinderen met diabetes type 1 extreem weinig koolhydraten eten (ketogeen), dit mogelijk zorgt voor groeiachterstanden en vermoeidheid.

Overleg met je behandelteam

Minder koolhydraten eten kan voordelen hebben voor de bloedsuiker, maar dus ook nadelen. Juist daarom is het goed om altijd eerst met je behandelteam te overleggen, zodat je een goede keuze maakt en een veilige aanpak kiest. Vraag hun ook advies over je medicatie. Alleen maar vaker meten is namelijk niet genoeg. Het kan zijn dat de verhouding en doseringen langwerkende en kortwerkende insuline aangepast moeten worden.

Pas op met SGLT2-remmers en het keto-dieet

Pas ook op met heel weinig koolhydraten eten als je SGLT2-remmers gebruikt. (Dit is nog geen gangbare behandeling voor diabetes type 1, maar dat gaat mogelijk wel komen.) Extreem weinig koolhydraten eten (ketogeen eetpatroon) wordt afgeraden voor mensen met diabetes die SGLT-remmers gebruiken. Je hebt dan namelijk meer kans op ketoacidose en hypo’s. 

Overleg ook met een diëtist

Als je minder koolhydraten wilt eten, dan is het goed om te beginnen met het schrappen van geraffineerde koolhydraatbronnen, zoals gebak en koekjes, wit brood, witte rijst, witte pasta en suikerrijke dranken. Het is goed om hiervoor een diëtist om raad te vragen.

Kans op tekort aan vezels, vitaminen en mineralen

Koolhydraatarm eten kan samengaan met een kans op tekorten aan andere voedingsstoffen, zoals voedingsvezels, vitaminen en mineralen. Overleg daarom altijd eerst met een diëtist voordat je start met minder koolhydraten eten. Een diëtist kan je helpen met het aanpassen van je voedingspatroon zonder dat je tekorten krijgt aan belangrijke voedingsstoffen.

Lastig vol te houden?

Heel weinig koolhydraten eten is best lastig vol te houden op de langere termijn. Als je wilt minderen in koolhydraten, ga dan voor een lichte of matige koolhydraatbeperking. Dat is beter vol te houden dan een hele strenge koolhydraatbeperking. Ook hiervoor kun je een diëtist om raad vragen.

Meer vet en eiwit: let op je cholesterol

Het eten van minder koolhydraten betekent dat het aandeel vetten en eiwitten in je eetpatroon stijgt. Je moet je energie toch ergens vandaan halen. Je ruilt dus de energie uit koolhydraten in voor energie uit vetten en eiwitten.

Daardoor eet je waarschijnlijk ook meer verzadigd vet, wat het ‘slechte’ LDL-cholesterol in je bloed laten stijgen. Om dit te voorkomen kun je het beste producten met veel verzadigd vet (zoals harde vetten zoals roomboter) vervangen door producten met veel onverzadigd vet (denk aan plantaardige olie). Een diëtist kan je helpen met het kiezen van de juiste voeding, om het risico op hart-en vaatziekten zo klein mogelijk te houden. Lees hier meer over hoe een diëtist je kan helpen.

Bron: Voedingsrichtlijn diabetes 2020, van de Nederlandse Diabetes Federatie.

Dit artikel over koolhydraat arm eten is geheel herzien mede op basis van de vernieuwde richtlijnen, en daarom opnieuw gepubliceerd op 13-11-2020

Op de hoogte blijven?

Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en ontvang regelmatig nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn.


Gesprekken over dit artikel (2)


fantastisch nieuws!

Thema: Dagelijks leven
laaste update: 6 maanden geleden

Koolhydraatarm en intermittent fasting bij diabetes type 1, wel of niet?

Thema: Dagelijks leven
laaste update: 15 dagen geleden

Start gesprek

Gerelateerde bibliotheekartikelen