down20170130-9010-1jlcc5b.jpg

Hypo niet merken door hypo unawareness

Een verminderd hypogevoel of hypo unawareness betekent dat je niet merkt wanneer je een hypo krijgt. Je voelt je niet anders en hebt geen duidelijke signalen die wijzen op een lage bloedsuiker. Je weet dan ook niet dat je iets moet eten om je bloedsuiker te verhogen.

Ongeveer 20-25% van de mensen met diabetes type 1 last heeft van een verminderd hypogevoel, ook wel impaired hypo awareness genoemd. Dat is vervelend en kan ook beangstigend zijn. De kans op een ernstige hypo is zes keer groter dan bij mensen met diabetes die een hypo wel voelen aankomen.

Wanneer heb je meer risico op hypo unawareness?

Hoe langer je diabetes type 1 hebt, hoe groter de kans op een verminderd hypogevoel.

Andere risicofactoren:

  • je hebt net een hypo gehad;
  • je bijnier werkt minder goed, waardoor je minder signaalhormonen in je bloed krijgt;
  • je gebruikt bètablokkers (voor bijvoorbeeld hoge bloeddruk of hartproblemen);
  • je hebt een verminderde reactie van glucagon;
  • of je hebt te maken met stress.

Ook aanleg speelt mee. Een paar jaar geleden bleek dat mensen met bepaalde variaties in hun genen, meer risico lopen op het verminderd voelen van een hypo. Waar het overigens niet door komt, is zenuwschade, neuropathie. Dat werd lang gedacht, maar het is echt niet de oorzaak, aldus de Schotse hoogleraar Brian Frier

Waarom merk je minder bij hypo unawareness?

De hersenen van mensen die hypo’s minder goed voelen aankomen, dus met ‘impaired awareness’, hebben zichzelf aangeleerd om langer dan normaal goed te blijven werken. Ook als ze eigenlijk te weinig glucose aangevoerd krijgen. Het is een hele puzzel om erachter te komen hoe dat precies werkt.

Frier liet op bovengenoemd diabetescongres een onderzoek zien dat mensen vergeleek die wel of niet een hypo voelen aankomen. Bij zakkende bloedsuikerwaarden kreeg de ‘normale’ groep snel symptomen en had veel tijd nodig om bij te trekken. De mensen met impaired awareness gingen minder erg achteruit, en herstelden ook sneller. Dat was ook op PET-scans te zien in de hersenen.

Ook Nederlandse onderzoekers bestudeerden de activiteit in de hersenen. Zij zagen tijdens een hypo verschillen in de hersenen tussen mensen zonder diabetes type 1 en mensen met diabetes, die hypo wel of niet goed aan konden voelen.

Melkzuur en hypo unawareness

De Nijmeegse onderzoeker Evita Wiegers bestudeerde de afgelopen jaren de rol van melkzuur bij hypo unawareness. Dankzij dat melkzuur kunnen de hersenen nog iets langer zo functioneren als altijd. Het is een brandstof die glucose vervangt.

Meer bloed naar hersenen

Internist Bastiaan de Galan vatte in 2019 tijdens een diabetes type 1-infoavond al het onderzoek naar hypo unawareness nog eens samen. Behalve de verklaring van het melkzuur, vertelde hij ook dat er bij mensen met hypo unawareness méér bloed naar de hersenen gaat. Ook hierdoor blijven ze gewoon functioneren en merk je het dus niet.

Het is nog niet zo makkelijk om grip te krijgen op wat er precies gebeurt in de hersenen. Maar weten we dat wel, dan helpt die kennis om iets aan hypo unawareness te kunnen doen.

Asymptomatische hypo’s

Hypo’s blijken ook heel vaak zonder symptomen voorbij te gaan. Maar liefst drie van de vier hypo’s zijn asymptomatisch, blijkt uit een studie van Deense onderzoekers. Dat is iets anders dan als je de symptomen niet goed voelt. Bij een asymptomatische hypo zijn er helemaal geen symptomen. Maar geheel los van elkaar staan ze ook niet: ze kunnen elkaar mogelijk wel versterken.

Wie ’s nachts veel asymptomatische hypo’s heeft, loopt meer risico om impaired hypo-awareness te ontwikkelen. Hoe ernstiger de nachtelijke hypo’s, hoe meer kans. Volgens Frier zijn het vooral de langere hypo’s en die komen ’s nachts vaker voor.

Wat kun je doen tegen hypo unawareness?

Voel jij hypo’s niet goed aankomen? Bespreek dit met je arts of verpleegkundige. Die kan je adviezen geven om signalen beter te leren opmerken. Zelf minder insuline gaan gebruiken of veel snacken is geen goed idee. Je kunt dan juist te vaak een hoge bloedsuiker krijgen.

Hypo Bewust training

In een aantal ziekenhuizen in Nederland kun je een Hypo Bewust training volgen. Na de cursus heb je meer kennis over alles wat invloed heeft op je bloedsuikers. Je leert ook om de signalen van een aankomende hypo beter op te merken.

Continue glucosemeters

Als je hypo’s niet meer voelt aankomen, wil je het liefst een waarschuwing krijgen. Een continue glucosemeter geeft een alarm bij een lage waarde. Een continue glucosemeter weet alleen niet wat de exacte waarde in het bloed is. Hij meet immers in de weefselvloeistof onder de huid. De meting loopt daardoor een paar minuten achter. Als je heel snel zakt, dan kan dat lastig zijn.

Hypopleister

In Nijmegen werken ze aan een hypopleister. Die meet afwijkingen in het hartritme. Onderzoekers proberen het apparaatje zo goed te trainen dat hij op tijd weet wanneer iemand een hypo heeft. Het zal waarschijnlijk nog wel een paar jaar duren voordat de hypopleister klaar is.

Hypohond

Ook honden kunnen opmerken wanneer hun baasje een hypo heeft. Voor sommige mensen is dat een uitkomst, vooral bij veel schommelingen en hypo unawareness. De honden hebben wel een uitgebreide training nodig. Meer weten? Lees dan wat trainers, baasjes en onderzoekers zeggen over deze hulphonden voor mensen met diabetes.

Welke oplossing werkt bij jou?

Het is knap lastig als je hypo’s niet voelt aankomen. En soms is het zelfs gevaarlijk. Je omgeving maakt zich misschien ook wel zorgen hierover. De eerste stap is praten met je arts of verpleegkundige. Misschien niet bij iedereen, maar bij veel mensen is er wel iets te doen aan hypo unawareness. Bekijk bijvoorbeeld deze blog van Jupiter, die vertelt hoe zij herstelde van hypo unawareness.

Op de hoogte blijven?

Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en ontvang regelmatig nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn.


Gesprekken over dit artikel (1)

Start gesprek

Gerelateerde bibliotheekartikelen