Andere autoimmuunziekten dossier.jpg

Andere auto-immuunziekten naast diabetes type 1

Mensen met diabetes type 1 hebben vaker last van andere auto-immuunziekten dan mensen zonder diabetes. Denk aan coeliakie of schildklierproblemen. Hoe vaak komt dit voor en wat betekent dat voor de behandeling van beide ziekten?

Van de mensen met diabetes type 1 heeft 27% nog een andere auto-immuunziekte. Dit ligt ruim boven de 3-8% aanwezigheid van auto-immuunziekten in de algehele populatie.

Hoe groot is de kans op nog één of meerdere auto-immuunziekten?

Het grote Amerikaanse T1D Exchange Clinic Network onderzoek komt op de volgende kansen uit om naast diabetes type 1 nog een andere auto-immuunziekte te hebben:

  • 20% heeft 1 andere auto-immuunziekte
  • 5% heeft 2 auto-immuunziektes
  • minder dan 1% heeft 3 auto-immuunziektes
  • minder dan 1% heeft 4 auto-immuunziektes
  • minder dan 1% heeft 5 auto-immuunziektes

Op deze ziektes heb je de meeste kans:

  • schildklierziekten (Hashimoto en Graves),
  • ontstekingsziekten van spieren en het bindweefsel (zoals reumatische artritis en systemische lupus erythematosus),
  • chronische maagslijmvliesontsteking met pernicieuze anemie (een bepaalde vorm van bloedarmoede)
  • neurologische aandoeningen zoals multipele sclerose.

Hogere leeftijd, meer risico

Hoe ouder iemand is wanneer hij diabetes type 1 krijgt, hoe groter zijn kans op bijkomende andere auto-immuunziekten, schrijven Amerikaanse onderzoekers. Bij mensen boven de 60 jaar gaat het zelfs om bijna de helft. Vooral bij vrouwen is die kans verhoogd.

Meer over het onderzoek naar deze kansen is te vinden in dit overzichtsartikel.

Waarom heb je bij diabetes type 1 een verhoogde kans hierop?

Helemaal duidelijk is dat nog niet. De ziektes zijn heel verschillend, al is bij al deze ziektes in het afweersysteem betrokken. Hier wordt nog meer over uitgezocht.

Maakt het uit voor de behandeling van diabetes type 1?

Afhankelijk van je klachten, kan die tweede of derde auto-immuunziekte een extra last betekenen. Maar dat blijkt niet te zien aan het HbA1c. Die waarde was namelijk niet hoger bij mensen met diabetes type 1 en een andere auto-immuunziekte.

Alleen bij een ziekte als reumatoïde artritis maakt het wel uit voor je diabetes. Sommige medicatie hiervoor verhoogt namelijk je bloedsuiker. Het is belangrijk hier rekening mee te houden bij het vaststellen van de behandeling voor reumatoïde artritis.

Overzicht ziekten, klachten en behandeling

In Nederland weten waarschijnlijk duizenden mensen met diabetes type 1 niet dat ze ook coeliakie hebben. Veel mensen die op volwassen leeftijd diabetes type 1 kregen, hebben al meer dan 5 jaar klachten van coeliakie voordat dat ontdekt wordt. Nu worden alleen kinderen gecheckt op coeliakie, maar het zou goed zijn als ook volwassenen erop getest worden.

De belangrijkste auto-immuunziektes die je naast diabetes type 1 kunt hebben, staan in de volgende tabel. Sommige van de ziektes in dit overzicht komen maar heel weinig voor, zoals MS. Een aandoening als coeliakie komt wat meer voor.

Auto-immuunziekteKlachten Behandeling
Ziekte van Addison (ziekte van de bijnierschors)Vermoeidheid, spierzwakte, emotionele buien, bruine verkleuring van de huid en slijmvliezen, afvallen, zouthonger, duizeligheid bij opstaan, misselijkheid, braken en buikpijnHormoonpillen
Auto-immuun gastritis (chronische maagslijmvliesontsteking)Nauwelijks klachten, maar soms pijn in de maagstreek,
misselijkheid, opgeblazen gevoel, gebrek aan eetlust
brandend maagzuur of
braken
Geen, alleen indien nodig injecties met vitamine B12
Coeliakie (niet tegen gluten kunnen)Buikpijn, diarree, verstopping, afvallen, te langzaam groeien (bij kinderen), aften, vruchtbaarheidsproblemenEen glutenvrij dieet. > Meer over coeliakie en diabetes type 1
Schildklierziekten: o.a. ziekte van Hashimoto
(trage schildklier),
ziekte van Graves (overactieve schildklier)
Hashimoto: aankomen, langzame hartslag, verstopping, koudegevoeligheid Graves: afvallen, snelle hartslag, diarree, warmte-intolerantieVerschillende therapieën mogelijk, afhankelijk van de ziekte, zoals hormoonpillen, medicijnen, bestraling met radioactief jodium, verwijdering schildklier
Multiple sclerose (MS)
(aantasting zenuwen in hersenen, ruggenmerg en ogen)
Vermoeidheid, slecht zien, tintelingen, krachtsverlies, stoornissen van geheugen en denken, evenwichtsstoornissen, problemen met plassen, stoelgang en seks. Geen genezing mogelijk, maar vertraging van de ziekte soms wel.
Lupus erythematodes
(ontstekingsziekte in huid of organen)
Vlindervormige roodheid in het gezicht, huidafwijking en andere huidafwijkingen of juist koorts, gewrichtspijn, hartkloppingen, kortademigheid en hoestenVerschillende medicijnen mogelijk, afhankelijk van de klachten
Vitiligo (huid- en haaraandoening)Lichte verkleuringen van huid en/of haar Verschillende medicijnen en behandelingen mogelijk om verkleurde huid te herstellen
Reumatoïde artritis (ontstekingen aan de gewrichten)Gewrichten doen pijn, zijn gezwollen, zijn stijf, voelen warm aan, en kun je minder goed bewegen, vermoeidheid, andere ontstekingenMedicijnen om immuunsysteem te remmen en pijnstillers, ontstekingsremmers, corticosteroïden (deze laatste verhogen de bloedsuiker)

Wat kun je zelf doen? De klachten van auto-immuunziekten kunnen vaag zijn en niet specifiek ergens op wijzen. Het is daarom belangrijk om klachten met je arts te bespreken. Die kan kijken of er meer aan de hand is en welke behandeling mogelijk is.

Op de hoogte blijven?

Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en ontvang regelmatig nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn.


Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde bibliotheekartikelen