Fabels en feiten over insuline.jpg

Feiten, fabels en vragen over insuline

Al bijna 100 jaar zijn mensen met diabetes type 1 afhankelijk van insuline; voor die tijd was de ziekte dodelijk. Intussen zijn er genoeg feiten en fabels over insuline en diabetes. Hoe zit het nou met insuline? We vroegen het dr. Henk-Jan Aanstoot van Diabeter.

Insuline maakt je (indirect) dik > FEIT

Van insuline kun je inderdaad aankomen; dit heeft twee oorzaken. Ten eerste kan je lichaam bij diabetes lage bloedsuikers minder goed compenseren. Dat wordt extra lastig als je nog insuline aan boord hebt. De nummer één oplossing hiervoor is helaas nog steeds koolhydraten bij-eten. Dit werkt niet mee als je wilt afvallen.

Daarnaast is insuline een ‘anabool hormoon’: erop gericht om energie op te slaan. Als je naar verhouding te veel insuline in je lijf hebt, gaat ook je vetweefsel energie opslaan. Hierdoor kun je dikker worden.

Vroeger kwamen mensen meer aan van insuline dan tegenwoordig. Dit komt onder andere doordat we veel specifieker zijn gaan doseren. Als je ziek bent, gaat sporten of uitgebreid uiteten gaat, verandert je insulinedosis met je mee. Hierdoor spuiten mensen minder vaak te veel insuline.

Varkensinsuline heeft minder bijwerkingen dan GM-insuline > FABEL

Er is geen enkel wetenschappelijk onderzoek dat aantoont dat varkensinsuline meer bijwerkingen heeft dan humane insuline analogen. Het zou ook een beetje gek zijn dat menselijke insuline slechter te verdragen is dan insuline uit een andere diersoort.  

In de tijd van de invoering van menselijke insuline is er ook veel veranderd in de behandelrichtlijnen. We zijn de bloedsuikers strakker gaan reguleren, omdat hoge bloedsuikers ongezond zijn, weten we nu ook.

Het resultaat van scherper regelen was, zeker toen, dat mensen vaker lage bloedsuikerwaarden hadden. Hierdoor hebben meer mensen hypo-unawareness (verminderd hypogevoel). En hoe langer je diabetes hebt, hoe groter de kans daarop is.

Bepaalde merken insuline kunnen huidreacties veroorzaken > FEIT

Er bestaan een heleboel verschillende soorten en merken insuline. Ze  hebben verschillen in hulpstoffen die de insuline in juiste oplossing moet houden. Ook weten we dat  de installaties waarin insuline wordt gemaakt op verschillende wijze worden schoongemaakt. We weten dat mensen zowel op die hulpstoffen als op restjes schoonmaakmiddelen kunnen reageren. Huidreacties zijn daar een bekend voorbeeld van. Naalden zijn daarnaast gecoat met siliconen en ook daar kunnen mensen soms op reageren en rode bultjes krijgen op de injectieplek.

Omdat we insuline onder de huid injecteren, spuiten we veel meer dan nodig is > FEIT

Insuline werkt vooral in de lever. Zonder diabetes komt je insuline vanuit de alvleesklier direct in de lever. Insuline die je injecteert moet dus eerst door het weefsel onder je huid in je bloed komen en dan via het bloed naar de lever. Niet alle insuline die je inspuit komt uiteindelijk bij de lever terecht.

Met behulp van trucjes zoals kleine ‘antennes’ of capsules proberen de onderzoekers te zorgen dat de insuline alleen in de lever actief is. Dit onderzoek zit nog in een vroege fase en is nog niet getest bij mensen. Maar het zou ideaal zijn als we minder insuline hoeven te gebruiken, want een teveel aan insuline is niet goed voor je.

Insuline is slecht voor je bloedvaten en hart > ?

Er is geen enkel onderzoek dat dit kan bevestigen of ontkrachten. Studies zijn vaak te kort om een verschil te meten in het lange proces waarin hart- en vaatziekten ontstaan.

Bovendien zijn veel studies ook gedaan onder mensen met diabetes type 2. Het lastige hiervan is dat mensen met diabetes type 2 die insuline nodig hebben, sowieso al meer kans hebben op hart- en vaatziekten. Omdat hoge bloedsuikers óók schadelijk zijn voor je bloedvaten, is het lastig om te weten of de schade komt door insuline of door hoge bloedsuikers.

Uit het grote Amerikaanse DCCT/EDIC-onderzoek bleek dat het risico op hart- en vaatziekten juist minder was na intensieve therapie dan na de toen standaard insulinetherapie. Meer onderzoek is nodig, vooral ook studies met langere looptijd.

Dure insulinesoorten zijn beter voor iedereen dan goedkope insulinesoorten > FABEL

De effecten van verschillende soorten insuline zijn heel verschillend per persoon. Dus dure snelle insuline is niet voor iedereen een oplossing. Bovendien gaan er binnenkort veel patenten van insuline vervallen waardoor deze goedkoper gemaakt en verkocht kunnen worden. Maar nieuwe insulines zijn anders en werken daardoor soms juist veel beter. Zeker voor een toekomst zonder complicaties is een juiste keus van insulines essentieel

Ook voor mensen met diabetes type 1 is insulinegevoeligheid belangrijk > FEIT

Insulinegevoeligheid is vooral belangrijk om te bepalen hoeveel insuline je moet spuiten op een bepaald moment. Iedereen reageert anders op een dosis insuline.

Bovendien bepaalt het tijdstip van de dag ook hoeveel insuline je moet spuiten. Je bent ’s ochtends bijvoorbeeld ongevoeliger voor insuline. Factoren als hormonen bepalen ook hoe je lichaam reageert op insuline. Vanwege deze verschillen tussen mensen is het lastig om een uniform behandelschema op te stellen.

Bloedglucosewaarden of afgeleiden daarvan zoals HbA1c is nu het enige wat we kunnen meten om te kijken of een behandeling werkt. Er is geen testje of stripje waarmee je de gevoeligheid voor insuline kunt zien. Het zou heel nuttig zijn als we met een biomarker, iets wat we in het lichaam kunnen meten, zouden kunnen zien wat er gebeurt met de ingespoten insuline. Je kunt bijvoorbeeld denken aan kleine veranderingen in de lever, waar de insuline zijn werk doet.

Slimme manieren van automatisch toedienen van insuline zoals in een closed loop-systeem of kunstalvleesklier verminderen de hoeveelheid insuline die nodig is om de bloedsuikers op pijl te houden. Hierdoor worden de bijwerkingen van insuline hopelijk ook minder. Want ondanks dat onderzoekers hard bezig zijn met de genezing van diabetes, blijven mensen met diabetes voorlopig nog afhankelijk van dit stofje.

Op de hoogte blijven?

Ontvang regelmatig nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn. Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en geef je interesses aan!


Gesprekken over dit artikel (0)


Start gesprek

Gerelateerde bibliotheekartikelen