Donoreilandjes lang houdbaar in een superdiepvries

Redactie van diabetestype1.nl • 8 April 2022
Arts bezig in een laboratorium

Eilandjestransplantatie is altijd een haastklus. Want insulineproducerende cellen blijven maar beperkte tijd goed, en moeten zo snel mogelijk van donor naar ontvanger. Amerikanen bedachten een oplossing die waardevolle extra tijd oplevert: eilandjes invriezen tot ze nodig zijn.

Een lichaam dat zelf weer wat insuline aanmaakt, dat is de droom voor iedereen met diabetes type 1. Wetenschappers werken dan ook al jaren aan manieren om mensen nieuwe insulineproducerende cellen te geven. Een van die manieren is transplantatie van eilandjes van Langerhans, uit donororganen. 

Enorme tijdsdruk voor eilandjestransplantatie

Voor één transplantatie van eilandjes van Langerhans zijn meestal eilandjes van een aantal donoren nodig, en dat is best een lastige timing. Want eilandjes kunnen maar 48 tot 72 uur overleven tot transplantatie. Dat is dus een enorm gehaast, en niet ideaal. 

Eilandjes supersnel invriezen

Amerikaanse onderzoekers van de Universiteit van Minnesota publiceerden een succesvolle proef in het vakblad Nature Medicine, waarbij ze eilandjes invroren. Ze gebruikten daarvoor een speciale nieuwe ‘cryo-technologie’. Het invriezen van cellen is niet nieuw, maar wel voor cellen die na invriezen goed moeten blijven werken. 

De onderzoekers verlaagden de temperatuur zo snel dat zich geen ijskristalletjes vormen in de cel. Die kristalletjes maken een cel normaalgesproken kapot. En we praten dan over héél snel: tienduizenden graden per seconde. Ook het ontdooien van de cellen gaat zo snel.

Cellen overleefden de vriezer

Hoe goed deden de eilandjes het nog, nadat ze bevroren waren? De onderzoekers ontdooiden en testten na negen maanden eilandjes van muizen, daarvan overleefde 90 procent van de cellen. 

Eilandjes van varkens en van mensen overleefden bijna even vaak: 87 procent. De onderzoekers denken dat diepgevroren eilandjes zelfs nog veel langer kunnen overleven.

Wat heb je aan meer tijd?

Als deze vriesmethode echt goed bruikbaar is in de praktijk, betekent dat veel meer tijd voor artsen. Ze kunnen op hun gemak een goede ‘mix’ van donoreilandjes samenstellen voor een bepaalde donor. En niemand hoeft meer ’s nachts uit bed te worden gehaald omdat de tijd dringt, zoals nu wel gebeurt.

Deze verbeterde vriesmethode lost natuurlijk niet het bestaande donortekort op. Maar het is zeker interessant, want de nieuwe vriestechniek is misschien ook handig voor andere situaties. Bijvoorbeeld voor wetenschappers die nieuwe insulineproducerende cellen maken uit stamcellen.

Op de hoogte blijven?

Maak eenvoudig in 1 minuut een account aan en ontvang regelmatig nieuws over diabetes type 1 per e-mail, met alleen artikelen die voor jou interessant zijn.

Foto: Shutterstock